آينده تحقّق مىيابد . فى المثل : وقتى گفته مىشود : يذهب زيد معنايش اين است كه : خبر داده مىشود كه نسبت بين زيد و رفتن در زمان حال يا آينده محقّق خواهد شد و كسى اين معنا را انكار نمىكند . بنابراين : وقتى گفته مىشود كه جملهء خبريّه ظهور در وجوب دارد ، نبايد كسى خيال كند كه مراد اين است كه مثلا معناى يغتسل ، اغتسل است . به عبارت ديگر : اگر جمله خبريّه‌اى در طلب استعمال مىشود ، نبايد خيال شود كه آن جمله در معنائى غير از معناى موضوع له آن استعمال شده است . خير ، بلكه اين‌گونه از جمل در معنا و موضوع له خودشان استعمال شده و مىشوند و لكن انگيزه‌ها و دواعى در اين استعمال مختلف است . فى المثل : 1 - گاهى به مخاطب خود خبر مىدهيد كه يجيء ابى من الجامعة . 2 - گاهى هم فعل مضارع را به كار مىبريد ولى انگيزه و داعى شما بعث و تحريك مخاطب است فى المثل مىخواهيد مخاطب را تحريك كنيد به اينكه غسل كند و لذا مىگوئيد : فلان يغتسل و يا يصلّى . * با توجّه به مطلب فوق مراد آخوند از ( و لكنّه لا يخفى انّه ليست . . . ) چيست ؟ اين است كه : اگرچه ما گفتيم كه جملات خبريّه گاهى در مقام طلب و بعث استعمال مىشوند و مثل صيغهء امر دلالت بر وجوب دارند و لكن ناگفته نماند كه استعمال اين جملات در مقام بعث ، نه از باب استعمال لفظ در غير موضوع له است تا مجاز شود ، بلكه در همين مقام هم در همان معناى اخبار از وقوع نسبت استعمال شده است ، منتهى نه به داعى اخبار بلكه به داعى و انگيزه بعث و طلب ، و اين همان سرّ اكد بودن دلالت اين جملات بر وجوب ، از صيغه مىباشد . تنظير در مسئله : همان صيغ انشائيّه است كه همگى در همان معناى انشائيّه ايقاعيّهء مربوط به خود استعمال شده و يا مىشوند ، لكن دواعى از آنها متفاوت است . فى المثل : صيغهء استفهام هميشه در همان معناى انشاء طلب فهم استعمال مىشود ، و لكن گاهى به همين داعى و گاهى به داعى انكار و در برخى اوقات به داعى تقرير و گاهى هم به داعى ديگرى به كار مىرود . پس : علاوه بر اينكه نبايد دواعى را با معانى خلط نمود بايد دانست كه اصلا مجازيّتى در رابطهء با جملات خبريّه در ميان نمىباشد تا سخن از تعدّد مجازات و اجمال خطاب به ميان آيد . * حاصل اشكال مستشكل در ( لا يقال كيف ؟ و يلزم الكذب كثيرا . . . ) چيست ؟ اين است كه : شما حضرت آخوند فرموديد كه : جملات خبريّه‌اى كه در طلب استعمال