پيشگفتار چاپ اوّل پس از موافقت انتقال اينجانب از سازمان مركزى دانشگاه تهران به دانشكدهء حقوق و علوم سياسى مقرّر گرديد دربارهء يكى از موضوعات مورد نياز تحقيقى را آغاز كنم . مدتى در جهت تشخيص موضوع مورد نياز سپرى شد ، سرانجام احساس كردم باتوجّه به رشته تحصيلىام و دانشكده‌اى كه در آن مىبايد اين تحقيق انجام شود جاى اصطلاحات اصول به‌ويژه براى دانشجويان رشتهء حقوق خالى است ، زيرا : اولا بسيارى از كتب اصولى فاقد فهرست است . ثانيا در آن دسته از كتاب‌هايى كه داراى فهرست است تنها به رئوس مطالب اشاره شده است . ثالثا برخى از اصطلاحات در ضمن مباحث ديگر به صورت گذرا مطرح گشته است . رابعا چون اصطلاحات در كتاب‌هاى اصولى به صورت الفبايى منظم نشده است ، طبعا براى كسانى كه آشنايى زيادى با كاربردهاى متنوع آن ندارند دسترسى به آنها كارى بس دشوار و بعضا غير مقدور است . به همين دليل در اين كتاب سعى شده تمام اصطلاحات به صورت الفبايى تدوين گشته و با مثال‌هايى از قانون اساسى ، قانون مدنى ، آئين دادرسى و . . . مطالب قابل‌فهم‌تر گردد . فرصت را مغتنم شمرده از همهء عزيزانى كه مشوّق اينجانب بوده‌اند به‌ويژه از جناب آقاى دكتر نجفقلى حبيبى رياست محترم وقت دانشكدهء حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران كه با حمايت‌هاى بىدريغ و تشويق‌هاى بسيار موجبات دلگرمىام را فراهم نمودند ، همچنين از جناب آقاى دكتر ابو القاسم گرجى كه در مواقع لزوم از هيچ‌گونه راهنمايى كوتاهى نفرمودند ، و از دانشكدهء حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران و دست‌اندركاران آنكه امكانات اين تحقيق را فراهم آورده‌اند صميمانه تشكر و قدردانى مىنمايم . و از استاد والامقام جناب مستطاب حضرت آيت الله حاج شيخ جعفر سبحانى دامت بركاته كه در تربيت محقّقان و شاگردان سعى بليغ دارند و در كارهاى تحقيقى همواره راهنما و مشوقم بوده‌اند و در اين اثر ناچيز نيز اينجانب را مورد عنايت خود قرار داده‌اند خاضعانه سپاسگزارم . و از آنجايى كه هيچ كار تحقيقى بدون لغزش نيست ، ضمن عرض پوزش ، خاضعانه از همهء