اليقين بالشكّ » ، و هى المسائل الباحثة عن أحوال طريق الخبر و عن احوال الالفاظ الواقعة فيه ، فهذه القاعدة ، كقاعدة « البراءة » و « الاشتغال » - نظير قاعدة « نفى الضرر و الحرج » ، « من القواعد مسألة اصوليّة المتعلقة به عمل المكلّف . نعم ، تندرج تحت هذه القاعدة مسألة اصوليّة يجرى فيها الاستصحاب ، كما تندرج المسألة الاصوليّة أحيانا تحت ادلّة نفى الحرج ، كما ينفى وجوب الفحص عن المعارض حتّى يقطع بعدمه بنفى الحرج . ترجمه امر سوّم در اينكه : ( آيا استصحاب از مسائل اصولى است يا فقهى ؟ ) جناب شيخ انصارى ( ره ) فرموده است : 1 - مسئله استصحاب براساس رأى كسانى كه آن را از احكام عقليّه به حساب مىآورند يك مسئلهء اصولى است ، چرا كه در علم اصول از چيزى كه دليل بر حكم شرعى است ، بحث مىشود مثل حجيّت و قياس و استقراء و . . . بله ، پاسخ مذكور باتوجّه به آنچه مرحوم قمى در قوانين ذكر فرموده است به اينكه : مسائل اصولى ، امورى هستند كه بحث مىشود در آنها از حال و وضعيت دليل پس از اينكه ثابت شد كه آن يك دليل است ، نه اينكه ( بحث شود در آن ) از دليليّت دليل . ( يعنى الكتاب الذى هو دليل و حجة ، موضوع علم اصول است ، پذيرشش مشكل است . پس بنا بر آنچه صاحب قوانين ذكر فرموده ، مسئله حجيّت استصحاب ، مانند مسائل حجيّت ادلّهء ظنيه ، از قبيل ظاهر كتاب و خبر واحد و امثال اين امور در مسائل اصوليه از مبادى تصديقيه ( علم اصول ) مىباشند ، و نه از مسائل ان . و از آن جهت كه حجيّت استصحاب در علم ديگرى تبيين نشده است ، نياز است كه در خود علم اصول بيان گردد ( و پس از موضوع واقع شدنش ، از احوال و عوارض آن سخن به ميان آيد ) مثل اكثر مبادى تصوريّه . بله ، برخى از علماء از جمله صاحب فصول ( ره ) مدعى شده‌اند كه موضوع علم اصول ، ذوات