الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

82

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

3 - دفع عقاب محتمل عقلا واجب است . پس : عقل حكم مىكند به وجوب اتيان هريك از دو طرف شبهه در ظاهر . منتهى از باب مقدمهء علميه كه بالاجماع واجب است . حال : از آنجا كه ميان حكم عقل و حكم شرع ملازمه هست ، از اين حكم عقلى ، يك وجوب شرعى ظاهرى و مقدّمى استكشاف مىشود . در نتيجه : هريك از دو نماز را : 1 - به نيّت همان وجوب ظاهرى انجام مىدهيم ، لكن از باب اينكه : كلّ واجب مقرّب الى اللّه تعالى 2 - به هركدام نيز قصد قربت مىكنيم . * اگر سؤال شود چرا اتيان هر دو نماز در اينجا تشريع به حساب نمىآيد چه پاسخ مىدهيد ؟ مىگوئيم : درست است كه هر دو ظاهرا واجب‌اند ، لكن در واقع يكى از آن دو واجب مىباشد . * مراد از ( ان ينوى بكلّ منهما حصول الواجب به ، او بصاحبه تقربا . . . ) چيست ؟ بيان طريق دوم جهت حلّ مسئله مورد نظر است مبنى بر اينكه : به هريك از دو نماز جداگانه نيّت وجوب و قصد قربت مىكنيم ، بلكه به مجموع آن دو چنين نيتى بكنيم ، بدين معنا كه : 1 - وقتى مىخواهيم جمعه را بجا آوريم بايد اين‌گونه نيت كنيم كه ، جمعه را مىخوانم به منظور ، به واسطهء آن و يا به واسطهء نماز ظهرى كه بعدا بجا مىآورم آن واجب واقعى در خارج تحقق يابد قربة الى اللّه . 2 - و هنگامى كه مىخواهيم ظهر را بجا آوريم مىگوئيم : نماز ظهر را بجاى مىآورم تا اينكه واجب واقعى به واسطهء آن و يا به واسطهء رفيق آنكه قبلا بجا آوردم محقق و امر مولى امتثال شود قربة الى اللّه . * مراد از ( ملخّص ذلك ) چيست ؟ اينست كه : اگر بخواهيم نيّت طولانى فوق را كوتاه‌تر شود ، مىگوئيم : ظهر را بجا مىآورم احتياطا قربة الى اللّه و هكذا جمعه را مىخوانم احتياطا قربة الى اللّه . نكته : مراد از احتياط در اينجا ، همان احراز واقع و رسيدن به آن مىباشد ، در واقع احتياطا جايگزين آن عبارت طولانى مىشود . * حاصل اين طريق در پاسخ به اشكال و سؤال مورد نظر چيست ؟