تشريح المسائل * در دومين مطلب از مطالب علم اجمالى پيرامون چه امرى بحث مىشود ؟ شبهات وجوبيّه ، و يا شك در مكلّف به * چرا اين شبهه را وجوبيّه مىنامند ؟ زيرا وجوب تكليف را مىدانيم ، لكن واجب و يا متعلّق وجوب را نمىشناسيم ، به عبارت ديگر : به يك وجوبى علم اجمالى داريم ، لكن در متعلّق وجوب كه آيا مثلا ظهر است و يا جمعه شك داريم . * مقدّمة بفرمائيد در هريك از شبهات تحريميّه و وجوبيّه چه مراحلى از بحث وجود دارد ؟ 1 - دوران ميان دو امر متباين 2 - دوران ميان اقلّ و اكثر * در چه موردى دوران بين المتباينين است ؟ در موردى كه ميان دو عمل حرام و يا دو عمل واجب ، قدر جامعى وجود نداشته باشد و دو عمل كاملا از يكديگر ممتاز و مباين باشند . مثل : ظهر و جمعه * در چه موردى دوران ميان اقلّ و اكثر است ؟ در موردى كه اقلّ قدر متيقّن و قدر جامع است و اكثر مشكوك * مقدّمة بفرمائيد اقل و اكثر در اصطلاح اصولى چه هستند ؟ دو فعل هستند كه يكى كمتر از ديگرى ، و ديگرى بيشتر از آن است ، و در مقام تعلّق تكليف مورد ملاحظه قرار گرفته‌اند . فى المثل : قطع داريم كه تكليفى واجب و يا تكليفى حرام متوجّه ما شده است لكن متعلّق اين تكليف را نمىشناسيم و به عبارت ديگر براى ما مشكوك است . يعنى نمىدانيم كه اقلّ است يا اكثر ، پس امر وجوب يا حرمت دائر ميان اقل و اكثر مىباشد ، بدين معنا كه : يا اقلّ حرام است يا اكثر ، يا اقل واجب است يا اكثر . * انّما الكلام در اينجا چيست ؟ اينست كه : 1 - آيا در تكليف واجبى كه دائر ميان اقلّ و اكثر است ، انجام دادن اكثر واجب است يا اينكه انجام دادن اقل نيز مجزى بوده و كفايت مىكند ؟ 2 - آيا در تكليف حرامى كه دائر ميان اقلّ و اكثر است ، ارتكاب اكثر حرام است ، يا تنها اقلّ حرمت دارد ؟