- برخى معتقدند كه مخالفت قطعيه با علم اجمالى بلااشكال و شما مىتوانيد هر دو طرف شبهه را مرتكب شويد . برخى نيز قائل به تفصيل شده‌اند كه خواهد آمد . مراد از عبارت ( فالحقّ فيه : عدم الجواز و حرمة المخالفة . . . ) چيست ؟ نظر جناب شيخ اعظم است مبنى بر اينكه مخالفت قطعيّه با علم اجمالى جايز نبوده و حرام است . به عبارت ديگر : شيخ نيز همچون مشهور علم اجمالى را علّت تامّه تنجّز تكليف و در نتيجه حرمت مخالفت قطعيه مىدانند . به عبارت ديگر ايشان معتقدند كه همان‌طور كه علم تفصيلى ، علّت تامّهء تنجّز تكليف است و مخالفت عمليه قطعيه عقلا و شرعا با تكليف معلوم بالتفصيل حرام است . همين‌طور علم اجمالى نيز علت تامّه تنجّز تكليف و عقلا و شرعا ، مخالفت قطعيّه با آن حرام است . آيا تفاوتى ميان علم اجمالى و علم تفصيلى در اين مسئله نيست ؟ خير ، لا فرق بين العلم الاجمالى و التفصيلى فى انكشاف الواقع بهما : انّما الفرق بينهما من ناحية المعلوم ، لا من ناحية العلم و الانكشاف . مراد از ( لنا على ذلك : وجود المقتضى للحرمة و عدم المانع . . . ) چيست ؟ استدلال جناب شيخ است براى اثبات مدّعاى مذكور مبنى بر اينكه : مقتضى براى حرمت مخالفت قطعيّه با علم اجمالى موجود است . مانع نيز از چنين حرمتى مفقود است . پس : مخالفت قطعيّه با علم اجمالى حرام است . به عبارت ديگر : المقتضى للحرمة مع العلم الاجمالى موجود . و المانع عن الحرمة مفقود . فيحصل العليّة التامّة ، فيؤثّر أثره . مقصود عقلا از عبارت ( فيؤثّر أثره ) چيست ؟ اين است كه وقتى مقتضى موجود باشد و مانع مفقود ، علّت تامّه محقّق مىشود و هرجا كه علت تامّه محقّق شد ، قطعا معلولش هم كه در اينجا حرمت مخالفت قطعيّه است محقّق خواهد شد . مقدّمة بفرمائيد اسامى الفاظى كه متعلّق خطاب شارع‌اند براى معانى واقعيّه وضع شده‌اند و يا معانى معلومه ؟ اين الفاظ براى يك سلسله معانى واقعيّه و نفس الأمريّة وضع شده‌اند و نه براى معانى معلومه ، به