تشريح المسائل نخستين مطلب از مطالب سه‌گانه مبحث علم اجمالى پيرامون چه امرى است ؟ پيرامون شبهات تحريميّه است . يعنى چه ؟ يعنى : به اصل حرمت علم اجمالى دارم لكن مكلّف به ، براى من مشكوك است كه گفته شد اين مطلب خود داراى چهار مسئله است . نخستين مسئله از مسائل چهارگانهء مطلب چيست ؟ شبههء موضوعيّه است . شبههء موضوعيّه چيست ؟ اين است كه : بنده يقين به اصل حرمت دارم . لكن شك دارم كه آيا اين فرد خارجى متعلّق حرمت است يا آن يكى ؟ به عبارت ديگر : آيا اين ظرف خمر است و متعلّق حرمت يا آن يكى ظرف . به‌طور كلّى شبهه در اين مقام چند صورت دارد ؟ دو صورت : 1 - شبهات محصوره كه اطراف شبهه محصور ، محدود و انگشت‌شمار است . به عبارت ديگر : دوران امر بين متباينين است كه قدر جامعى ميان آن دو نيست ، مثل اينكه : امر دائر است ميان يكى از دو شىء خارجى يا يكى از چند شىء و حدّ و مرز دارد . 2 - شبهات غير محصوره كه اطراف شبهه نامتناهى و از شماره بيرون است به عبارت ديگر : دوران امر بين الاقلّ و الاكثر است كه اقل قدر متيقّن و قدر جامع است ، فى المثل : يكى از هزاران ظرف خارجى موجود در خارج نجس و حرام است . فعلا بحث شما پيرامون كدام صورت است ؟ در موارد علم اجمالى و شبهات محصوره است . مرادتان از پاسخ اخير چيست ؟ اين است كه : شما و يا بنده علم اجمالى داريم به حرمت يكى از دو و يا سه و يا ده ظرفى كه در خارج است و لكن مشخّصا نمىدانيم كداميك از آنهاست . سؤال اساسى در اينجا چه سؤالى است ؟ اين سؤال است كه آيا اين علم اجمالى من و يا شما منجّز واقع هست يا نه ؟ و امتثال مىطلبد يا نه ؟