( حرّمت عليكم الخبائث ) و يا ( حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ) . خوب خبيث حرام است لكن سؤال اين است كه معلوم الخبائث مورد نظر شارع است يا خبيث واقعى ، مسلما خبيث واقعى چرا كه الفاظ دلالت بر معانى واقعيه خود دارند پس خبيث واقعى مورد نظر است چه شما بدانى و چه ندانى . حال سؤال ما اين است كه حرمت شرب تتن ( فى المثل ) نسبت به حرّمت عليكم الخبائث شبههء موضوعيه است يا حكميّه ؟ بايد بگوئيد موضوعيه . يعنى همان‌طور كه آن ظرف نسبت به حرم الخمر ، شبههء موضوعيه است ، شرب تتن نيز نسبت به حرمت عليكم الخبائث شبههء موضوعيّه است ( اگرچه خودش فى حد نفسه ) حكم كلّى است و كلى شبههء حكميّه است و احتياج به نصّ دارد ، لكن فعلا مورد بحث ما نيست ) . لكن نسبت به كلّى مافوقش ( حرمت عليكم الخبائث ) ، شبههء موضوعيّه است . حال شارع فرموده : خبيث حرام است . شايد تتن از جمله خبائث باشد پس : شرب تتن حرام است و شما نمىتوانيد قانون قبح را در اينجا جارى كنيد . * پاسخ شيخ به اين اشكال چيست ؟ همان پاسخى است كه از اشكال اول داد يعنى تنها با علم به حكم كلّى بيان تمام نمىشود ، بلكه بايد علم به صغرى و كبرى هر دو پيدا شود بدين معنا كه بتوانى بگويى : هذا خمر شرب تتن خبيث الخمر حرام الخبيث حرام فهذا حرام فشرب تتن حرام * حاصل مطلب در ( و نظر هذا التوهّم قد وقع فى الشبهة الوجوبية . . . ) چيست ؟ اين است كه همان توهمى كه در باب شبهات حكميه تحريميّه وجود دارد در باب شبهات وجوبيه نيز پيش‌آمده و حضرات مدّعى عدم جريان قبح عقاب بلابيان هستند . فى المثل نمازهايى از شما فوت شده لكن مقدار آنها براى شما مشكوك و مردد است ميان 1000 و يا 10000 ، در اينجا قبح عقاب بلابيان جارى نيست چرا كه شارع فرموده : اقض ما فات يعنى حكم كلى از عبارت ( من فاتته فريضة فليقضها ) و شما بايد از باب مقدمه علمى اكثر را اتيان كنيد تا يقين به فراغت ذمه حاصل نماييد .