الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
81
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
ترجمه : 1 - و از حيث مفهوم قريب به روايت فيض مختار است : الف : روايت داود بن سرحان . ب : استثناء كردن اهل قم بسيارى از رجال كتاب نوادر الحكمه معروف و مشهور . ج : و داستان ابن ابو العوجاء كه در وقت كشتنش گفت : در كتاب شما ( شيعيان ) چهار هزار حديث جعلى و ساختگى داخل نمودم ، در كتب رجال مذكور است . د : و عبارتى كه يونس بن عبد الرحمن ذكر كرده و گفته است كه : احاديث بسيارى از اصحاب امام باقر و امام صادق اخذ كرده و سپس آنها را بر امام رضا عرضه داشتم كه بلافاصله حضرت ( احاديث ) بسيارى از آنها را انكار نمودند . و غير اين امور ، موارد و شواهدى وجود دارد كه همه بر خلاف مطالبى است كه اخبارى مزبور گفته است . ( بيان عدم موافقت شيخ با سيّد ) 2 - و امّا راجع به آنچه اخبارى مذكور ، در عمل نكردن اخبارىها ( در عقايدشان ) جز بر اخبار متواتر و آحادى كه عملى بوده و همراه قرائن مفيد يقيناند ، بايد گفت : اظهر در مسلك اخبارىها از نظر ما همان است كه مرحوم علّامه حلّى فرمود كه اين گروه در اصول و فروع آن اعتماد نمىكنند جز بر اخبار واحد ، و شايد فرقهء مقلّدهاى كه در كلام شيخ طوسى آمده و گفته است هنگامى كه در مسائل توحيد و صفات ائمه يا نبوّت مورد سؤال واقع مىشوند ، مىگويند : اين چنين روايت شدهايم و در اين ابواب اخبار آحاد را روايت مىكنند . به هر صورت ادعاى دلالت كلام شيخ در كتاب عدّه بر موافقت ايشان با سيّد مرتضى ، در نهايت بطلان و فساد است ، لكن از كسى كه مدّعى قطعى الصدور بودن اخبار وارد در كتب اربعه است بعيد نيست ، زيرا كسى كه مدّعى قطع و يقين به صدور اخبار وارد در دو كتاب شيخ طوسى ( يعنى تهذيب و استبصار ) كه دو تا از كتب اربعه هستند ، چگونه حاضر به پذيرش اين مطلب است كه شيخ و متقدّمين بر شيخ از علماء محدّث ، به اخبار مجرّد از قرينه عمل مىكردهاند . ( ادامهء كلام شيخ انصارى در عدم توافق شيخ و سيّد ) 3 - و اما عذر صاحب معالم اين است كه : كتاب عدّه در هنگام كتابت اين مبحث نزد او نبوده