تشريح المسائل * از حديث اوّل و دوّم در متن مزبور چه نكته‌اى حاصل مىشود ؟ طبق اين دو حديث اين نكته بدست مىآيد كه تنها بايد از شيعهء دوازده امامى ، فتوى و يا نقل حديث را كه هر دو از معالم دين هستند ، يكى نسبت به مقلّد و ديگرى نسبت به مجتهد قبول نمود و مجاز به قبول از غير نيستيم . * شلمغانى كيست و سرانجام كارش چگونه است ؟ از دانشمندان نامى شيعه بود و كتاب‌هاى حديثى زيادى را نوشته بود ، و مردم از كتاب‌هاى او بسيار استفاده مىكردند ، لكن هنگامى كه حسين ابن روح از سوى امام زمان ( عج ) به نيابت برگزيده شد ، شلمغانى در اثر حسادت از تشيّع برگشت تا آنجا كه به ارتداد كشيده شد . و لذا حسين بن روح فرمود : من دربارهء كتاب‌هاى شلمغانى همان سخن را مىگويم كه امام حسن عسگرى راجع به كتب بنى فضّال فرمود . * بنى فضّال چه كسانى بودند ؟ فطحى مذهب بوده و از عبد اللّه افطح پيروى مىكردند و پس از امام صادق به امامت فرزند آن حضرت ( عبد اللّه ) معتقد بودند . * امام حسن عسگرى دربارهء بنى فضّال چه فرموده بود ؟ وقتى از ايشان پرسيده شد : يا ابن رسول اللّه خانه‌ها مملوّ از كتب بنى فضّال است ، با آنها چه كنيم ؟ حضرت فرمودند : ( خذوا ما رووا و ذروا ما رأوا . . . ) آنچه را كه بنى فضّال روايت مىكنند كه قال الصادق كذا و كذا ، گرفته به آن عمل كنيد ( چرا كه مورد وثوق‌اند ) ، لكن آنچه را كه خود فتوى مىدهند رها كرده بدان اعتنا نكنيد . حال حسين ابن روح فرمود : همين سخن امام را به دليل عدم تفصيل در آن به روايات و كتب ديگر ثقات مىكشانيم . چرا كه احدى ميان روايات بنى فضّال و ديگر افراد مورد وثوق تفصيل نداده است ، بلكه هركس كه بر خبر ثقه اخذ مىكند به مطلق آن خبر عمل مىنمايد ، چه خبرهاى بنى فضّال و يا ديگران ، و هركس كه به خبر ثقه عمل نكرده و به مطلق آن عمل نكند ، چه روايات بنى فضّال و چه ديگران ، از اهل تفصيل نيست . در نتيجه اگر كتب بنى فضّال معتبر گرديده روايات ديگر ثقات هم معتبر خواهد شد و بر اساس همين عدم قول بالفصل جناب حسين ابن روح فرمود : ( اقول فى كتب شلمغانى ما قاله العسكرى فى كتب بنى فضّال ) و الّا اگر جز اين باشد ، اين سخن قياس بوده و قياس باطل است . پس باز هم حديث ثقه معتبر است .