الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
10
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
* جناب شيخ در اثبات حجّيت خبر واحد به چه رواياتى تمسّك نموده است ؟ به چهار طائفه از روايات تمسّك فرموده است . * چه مباحثى پيرامون روايات مذكور مطرح است ؟ سه بحث كوتاه از جمله : 1 - بيان روايات 2 - بيان دلالت آن روايات 3 - بيان مقدار دلالت آنها . * اوّلين كسى كه به احاديث مورد بحث جهت اثبات حجيّت خبر واحد ، تمسّك نمود ، كيست ؟ بنا بر فرمودهء صاحب اوثق ، مرحوم فاضل تونى . * چرا قبل از مرحوم فاضل تونى كسى به روايات مذكور تمسّك نكرده است ؟ يا به خاطر غفلت از اين احاديث بوده و يا نظرشان بر اين بوده كه در اخبار دليلى بر حجيّت خبر واحد وجود ندارد . * وجه استدلال به اين طائفه از اخبار چيست ؟ اين است كه در يكى از فقرات آنها اين مضمون وجود دارد كه در صورت تساوى دو خبر رجوع به تخيير شده و در صورت وجود مرجّح به آنكه داراى ترجيح است ، عمل مىشود . * چرا مىتوان به نفس اخبار مورد نظر در حجيّت خبر واحد تمسّك جست ؟ زيرا كه ترجيح ميان دو حجّت و يا بيشتر لحاظ و اعتبار مىشود و تخيير هم فرع بر معتبر بودن طرفين آن مىباشد و لذا چون هركدام از ترجيح و تخيير در اين احاديث موردش اخبار واحد است ، ناگزير مىتوان به نفس اين اخبار بر حجيّت اخبار آحاد تمسّك نمود . * اخبار علاجيّه چگونه اخبارى هستند ؟ اخبارى هستند كه در باب متعارضين وارد شده و شيوهء علاج متعارضين را بيان مىكنند . * مراد از عبارت ( ما ورد فى الخبرين المتعارضين . . . الخ ) چيست ؟ بيان يكى از روايات مشهوره در ميان اخبار علاجيّه ، يعنى حديث مقبوله عمر بن حنظله است ، كه اگرچه صدر اين حديث مربوط به باب قضاوت و حكومت است ، چرا كه امام مىفرمايد : شيعيان ما در منازعات مالى و حقوقى خود نبايد به حكام بنى اميّه و بنى عباس مراجعه نمايند ، چرا كه آنان حاكمان طاغوتى بوده و ما مأمور و مكلّفيم كه به طاغوت كفر بورزيم . راوى مىپرسد كه پس پيروان شما براى رفع منازعات مالى و حقوقى خود به كدامين مرجع بايد مراجعه كنند ؟ امام صادق فرمودند : انظروا الى رجل قد روى حديثنا و نظر فى حلالنا و حرامنا و عرف احكامنا فلترضوا به حكما فإنّى قد جعلته عليكم حاكما ، فإذا حكم به حكم فلم يقبل منه فإنّما استخف به حكم اللّه و علينا ردّ و الرّاد علينا هو الرّاد على اللّه و هو على حدّ الشّرك باللّه . سپس سؤال و جوابها