* مراد از عبارت ( و اما القائلون بالاعتبار فهم مختلفون . . . ) چيست ؟ بيان قول مشهور از اصوليين و گروهى از اخباريين است . * نظر مشهور در اخبار مزبور چيست ؟ اين است كه : اخبار كتب معروفه يعنى كتب اربعه شيعه از قبيل : تهذيب ، استبصار ، من لا يحضره الفقيه ، كافى ، كامل الزيارات و . . . از باب ظنّ خاصّ حجيت دارند ، اگرچه مقطوع الصدور نيستند . * مراد از عبارت ( و تبعهم بعض المعاصرين . . . بعد استثناء ما كان مخالفا . . . ) چيست ؟ اين است كه : قائلين به حجيت اخبار مذكور خود بر دو دسته‌اند : 1 - برخى از اين‌ها قائل‌اند به اينكه : تمام رواياتى كه در كتب اربعه ثبت شده است معتبرند . 2 - اكثر اصوليين معتقدند كه : تنها بخشى از اخبار كتب معروفه حجيّت دارند و نه تمام آنها . * آيا قول اكثر اصوليين پيرامون حجيت برخى از اخبار مزبور واحد است ؟ خير ، اقوال اين‌ها نيز متفاوت است . 1 - برخى از آنها مىگويند : آن دسته از رواياتى كه فقهاء شيعه به آنها عمل نموده‌اند حجيّت دارند ، نه رواياتى كه مشهور از آن اعراض كرده‌اند . 2 - برخى مىگويند : رواياتى از روايات مزبور حجيت دارند كه راويان آن امامى عادل باشند و لا غير . 3 - برخى مىگويند : رواياتى كه راويان آنها مورد وثوق باشند ، يعنى : به صدقشان اطمينان شود ، لا غير . 4 - برخى قائل‌اند به : وثوق خبرى ، يعنى : هر حديثى كه مظنون الصدور باشد حجت است ، هرچند راوى آن بدترين افراد باشد ، و لذا هر حديثى كه مظنون الصدور نباشد ، حجّت نيست اگرچه راوى آن انسان موثّقى باشد ، پس كارى به راوى نداشته و وثوق مخبرى را ملاك نمىدانند . 5 - تفصيلات ديگرى نيز در كتب فقهيه آمده است كه جاى بحث آن در كتب مفصله است . * مراد از عبارت ( و المقصود هنا بيان اثبات . . . ) چيست ؟ اين است كه : ما در صدد بيان همهء اقوال مزبور و بررسى و نقد آنها نمىباشيم . بلكه مقصود اصلى ما اجمالا اثبات حجيت خبر واحد است . آن‌هم به صورت موجبهء جزئيّه در مقابل سلب كلّى ، ( يعنى : كسانى كه به طور كلى منكر حجيت خبر واحد از باب ظنّ خاصّ هستند ) ، كه به زودى دلائل خود را خواهيم آورد و ميزان دلالت اين اخبار را روشن خواهيم نمود . و لذا بحث خود را در دو مقام قرار مىدهيم .