الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
145
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
تشريح المسائل * مقدمة بفرماييد الفاظ و كلمات براى چگونه معانىاى وضع شدهاند ؟ براى معانى واقعيه و نفس الامرى وضع شدهاند ، ( نه براى معانى معلومه با قيد علم ) . يعنى : واضع لغت ، هنگام وضع اصل معنا را لحاظ نموده و لفظ را براى آن وضع كرده ، بدون اينكه علم يا جهل شنونده و يا خواننده در آن دخالتى داشته باشد . فى المثل : انسان را براى حيوان ناطق وضع كرده بدون اينكه علم و آگاهى ديگران در آن دخيل باشد . حال ، اين الفاظ ( وضع شده ) با همين معانى واقعيهء خودشان در لسان مقدس شارع موضوع واقع شدهاند براى احكام . يعنى : شارع فرموده : الخمر حرام كه حرمت را روى خمريّت برده است و نفرموده : الخمر المقطوع حرام . * به عنوان مقدمه دوم بفرمائيد فاسق در افعال مختلف به چه معناست ؟ 1 - مشهور مىگويند : فاسق عبارتست از : كسى كه مرتكب گناهان كبيره مىشود فى المثل : زنا كرده و يا شرب خمر مىكند و . . . البته مشهور خود بر دو دستهاند : الف : برخى از آنها مىگويند : هر گناهى كبيره است . ( صغرى ) هر كبيرهاى موجب فسق است . ( كبرى ) پس هر گناهى موجب فسق است . ( نتيجه ) ب : بيشتر آنها قائلند كه گناهان بر دو دستهاند : 1 - صغيره 2 - كبيره و آنچه موجب فسق است ، گناهان كبيره است . 2 - برخى هم مىگويند فاسق عبارتست از : هركسى كه از اطاعت الهى خارج و در معصيت داخل مىشود چه مرتكب كبار شود يا صغائر . نكته : اشكال هشتم بر مبناى همين نظر اخير است . * با توجه به مقدّمات فوق حاصل اشكال هشتم چيست ؟ اين است كه : اوّلا : به حكم مقدّمه اوّل مراد از ( فاسق ) در منطوق آيه ، فاسق واقعى است يعنى ذات ثبت له الفسق يعنى كسى كه در واقع كوچكترين خلافى از او صادر شود ( چه گناه صغيره و چه گناه كبيره ) نه