الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

92

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

نه با ملازمهء ميان اتفاق كل و قول معصوم . بلكه ما سبب را كه اتفاق علما است نقل مىكنيم ، و اين خبر نسبت به اتفاق الكلّ يك خبر حسى است . حال : لازمه صدق العادل تصديق خبر عادل است . لازمه تصديق عادل در اخبارش اين است كه خود را جاى او بگذارد . در نتيجه : همان‌طور كه او قول معصوم را حدس مىزند تو هم آن را حدس خواهى زد و اين يقين براى تو حجت است . * دومين پاسخ محقق كاظمى به اشكال دوم چيست ؟ اين است كه : حجيت اجماع بايد از ناحيه نقل مسبّب باشد . يعنى : اگرچه مدعى اجماع ، قول معصوم را عن حدس نقل مىكند ، لكن حدسى كه مبتنى بر مبادى حسيهء ضروريه باشد به منزلهء حس است . بله ، حسّى كه مبتنى بر مبادى حسيّه نباشد ارزش ندارد مثل : اخبار به امور عقليهء محضه مثل : حدوث و يا قدم عالم و . . . ، كه اگر هزار نفر شخص موثّق هم خبر دهند قابل قبول نيست ، بلكه شخص بايد خودش به تفحص بپردازد و برهان بر اثبات چنين امور عقلى اقامه نمايد .