الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

86

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

بلكه ما مىگوييم : او در نقل سبب متكى به حس است ، بدين معنا كه رأى فقها را ديده و براى ما نقل مىكند و لذا از آن جهت كه يك خبر حسى بوده و مشمول ادلهء حجيّت است قابل پذيرش است . * اگر به مستشكل گفته شود كه خبر عادل بايد داراى اثر شرعى باشد ، قبول اين خبر اثر شرعىاش كدام است ، چه مىگويد ؟ مىگويد : اثرش آن است كه وقتى همه فقها اعصار و امصار بر امرى از امور متفق شدند همان‌طور كه براى ناقل اجماع حدس به رأى امام حاصل شده براى ما هم حاصل مىشود ، چرا كه فرض اين است كه مبادى حسيه ، ضروريه است . يعنى : اين مبادى در اختيار هركسى كه باشد او را به رأى امام منتقل مىكند بنابراين : ما خبر عادل را مىپذيريم . و از آنجا كه صدق العادل نزله منزلة العلم ، خود را جاى عادل مىگذاريم . در نتيجه : حدسى كه براى عادل حاصل شده براى ما نيز حاصل مىشود پس باز هم اجماع منقول ارزشمند است . * حاصل مطلب مستشكل چيست ؟ اين است كه : هركدام از دو وجه را قبول كنيم موجب آن است كه اجماع حجت بوده مىتوان به آن اعتماد نمود . در نتيجه : مىتوان اجماع منقول را از جمله ظنون خاصه قرار داد .