ابو القاسم گرجى
85
ادوار اصول فقه
كتابخانهء آستان قدس موجود است كه تاريخ كتابت آن سال 676 است « 1 » و نسخه ديگرى به خط « آقا شيخ آقا بزرگ » نزد خود من است . « 2 » اين رساله از اين جهت حايز اهميت است كه بر مقدار انتشار تشيّع در موصل و جزيره در قرن چهارم دلالت مىكند . 20 - « مسائل اهل ميافارقين » : اين رساله داراى 66 مسئله فقهى و اعتقادى است كه عوام اهل ميافارقين از سيّد بهعنوان اخذ رأى سؤال كردهاند و سيّد از آنها جواب گفته است . صاحب « ادب مرتضى » گويد : نسخهاى خطى از اين رساله در كتابخانهء آستان قدس موجود است كه تاريخ كتابت آن سال 676 ه است . اين نسخه داراى 10 ورق است كه هر صفحه از 22 سطر است و در آخر آن مناظره سيّد با « ابو العلاء معرّى » مسطور است و نسخهء ديگرى به خط « آقا شيخ آقا بزرگ » نزد من موجود است . « 3 » 21 - « مجموعة المسائل المتفرقة » : 27 مسئله است در 27 صفحه . صاحب « ادب المرتضى » گويد : « 4 » نسخهيى از آن به خط « آقا شيخ آقا بزرگ » نزد من است و از آن به دست مىآيد كه اين رساله از بعضى از رسالهها و كتابهاى مختلفه سيّد مانند رساله « رمليه » و رسالهء « واسطيه » و كتاب « غرر و درر » گردآمده « 5 » و گردآورنده هم خود سيّد نبوده بلكه ديگرى آنها را جمع كرده و به صورت كتابى درآورده است و لذا مسائل آن به تاريخهاى مختلفه از جانب « شريف » نوشته شده است . « 6 » در اين رساله « سيّد » به كتاب « مصباح » خود در فقه حوالت داده است . « 7 » 22 - « مسألة فى العصمة » : دو صفحه است كه در ضمن مجموعهء « آقا شيخ آقا بزرگ » موجود است . « 8 » 23 - « مسألة فى الاعتراض على من يثبت قدم الاجسام » : اين رساله نيز در دو صفحه در ضمن مجموعهء « آقا شيخ آقا بزرگ » موجود است . « 9 »
--> ( 1 ) - ص 147 نقل از فهرست كتب خطى ج 2 ص 38 . ( 2 ) - ص 147 . ( 3 ) - ص 147 . ( 4 ) - ص 148 . ( 5 ) - مجموعه آقا شيخ آقا بزرگ ص 341 ، 346 ، 349 ، 310 ملاحظه شود ( ادب المرتضى ص 148 ) . ( 6 ) - مسئله اوّل و دوم و سوم ملاحظه شود . ( 7 ) - مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ص 342 . ( 8 ) - ادب المرتضى ص 148 . ( 9 ) - مجموعه آقا شيخ بزرگ ص 315 - 317 ( ادب المرتضى 148 ) .