ابو القاسم گرجى
82
ادوار اصول فقه
دهد و آنچه را نمىتواند انجام دهد بيان داشته است . اين رساله در ضمن اجازهء بصروى ذكر شده و صاحب ادب المرتضى گويد : نسخهاى خطى از اين رساله به قلم آقاى « شيخ آقا بزرگ تهرانى » نزد من موجود است . « 1 » 10 - « المقنع فى الغيبة » : اين رساله در سال 1319 ه در حاشيهء « درر الفرائد فى شرح الفوائد » به چاپ سنگى رسيده . « 2 » سيّد در اين رساله مشكل غيبت امام دوازدهم را كه پيوسته باب هجوم بر اماميه بوده و از ديرباز در مقام دفع آن برآمدهاند و رسالههاى زيادى در اين باب نوشتهاند دفع كرده است . صاحب « ادب المرتضى » گويد : اين رساله در اجازهء بصروى و تذكرة المتبحرين و معالم العلماء مذكور است و از صاحب تذكره نقل مىكند كه گفته است : سيّد اين رساله را براى « وزير مغربى » تأليف كرده است . « 3 » 11 - « احكام اهل الآخرة » : رسالهء كوچكى است در اطراف آراى متكلمين در شأن اهل آخرت و چنانكه از خود رساله به دست مىآيد پيش از سيّد « ابو الهذيل العلاف » در اطراف اين مسئله سخن گفته است . اين رساله در سال 1319 ه در حاشيهء كتاب « درر الفرائد » به چاپ رسيده است . « 4 » 12 - « المسائل الطرابلسية الاولى » : صاحب « ادب المرتضى » گويد : نسخهاى از آن نيافتم ولى « شريف » در « المسائل الطرابلسية الثانية » بدان حوالت داده و از اين حوالت به دست مىآيد كه چنين رسالهايى نيز از نوشتههاى او بوده است . « 5 » 13 - « المسائل الطرابلسية الثانية » : رسالهايى است كوچك در 11 صفحه ، هر صفحه 21 سطر . سيّد اين رساله را در پاسخ پرسشهايى كه از شيخ « ابو الفضل ، ابراهيم بن الحسن الابانى » دريافت داشته نوشته است . « 6 » اين رساله بر اصول مذهب امامى مشتمل ، و سيّد در آن به كتاب « المقنع فى الغيبة » و
--> ( 1 ) - ص 142 . ( 2 ) - درر الفرائد چاپ ايران ص 344 - 352 . ( 3 ) - ص 142 - 143 . ( 4 ) - درر الفرائد چاپ ايران ص 352 - 263 ، و نيز در سال 1315 ه با دو رسالهء ديگر سيّد « مسألة فى العصمة » و « احكام اهل الآخرة » در ضمن بيست رساله به نام « الرسائل العشرون » در ايران چاپ شده است . ( 5 ) - ص 143 - 144 نقل از مجموعهء خطى آقا شيخ آقا بزرگ ص 172 ، 157 . ( 6 ) - مجموعه خطى آقا شيخ آقا بزرگ ص 157 ( ادب المرتضى ص 144 ) .