من طول ما لبس فنزهته بماء فقام رسول اللّه و صففت و اليتيم وراءه و العجوز من وراءنا فصلّى لنا رسول اللّه ركعتين ثمّ انصرف . شاهد : در دخول لام امر بر فعل متكلم وحده است كه قليل الاستعمال مىباشد . معناى حديث : « بپاخيزيد پس بايد نماز بخوانم براى شما » . و مانند قول خداوند متعال : وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ ( العنكبوت / 12 ) شاهد : در دخول لام امر بر متكلم مع‌الغير است كه اين هم قليل الاستعمال است . و أقل منه : و كمتر از مورد قبل ، دخول لام امر بر فعل امرى است كه فاعل آن مخاطب باشد ، مثل قراءت اين آيه توسط جماعتى از قرا مانند زيد بن قعقاع و يعقوب : فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا ( يونس / 58 ) در حالى كه طبق قاعده فعل امر مخاطب ، اين فعل بايد به صورت « فافرحوا » باشد . و مانند حديث نبوى : « لتأخذوا مصافّكم » . « 1 » كه طبق قاعده استعمال عرب بايد « خذوا » گفته مىشد . معناى حديث : « بايد بگيريد و مواظبت كنيد موضع جنگ و جبههء خودتان را » . و قد تحذف اللام : گاهى به جهت ضرورت شعرى لام امر حذف مىشود و عمل جزم آن باقى مىكند به عبارت ديگر در حالى كه لام در تقدير است عمل جزم مىكند ، مانند قول شاعر خطاب به فرزند خود كه طلب و آرزوى مرگ پدر پير خود را مىكرد : « فلا تستطل منّي بقائي و مدتّي * و لكن يكن للخير منك نصيب » « 2 »

--> ( 1 ) - الجامع لأحكام القرآن : 8 / 354 . ( 2 ) - شرح شواهد المغني : 2 / 597 ، شرح أبيات مغني اللبيب : 4 / 333 ، الخزانة : 3 / 629 ، الكتاب : 1 / 408 ، أمالى ابن الشجرى : 1 / 338 .