الرابع عشر : چهاردهمين قسم از اقسام واو ، واو تذكر است و آن واوى مىباشد كه به آخر كلمات مضموم و مرفوع متصل مىشود تا آن ضمه كشيده شود و كلمه طولانى شود تا اينكه متكلم ياد آورد كه كلمه بعد كه مىخواهد بگويد چيست ، مثلا متكلم مىخواهد بگويد « يقوم زيد » لكن « زيد » را به ياد نمىآورد لذا ضمه ميم « يقوم » را كش داده و تبديل به واو مىكند و مىگويد « يقومو » تا كلام او قطع نشود و در ضمن كلمه بعد كه مسند اليه « يقوم » است و آن « زيد » باشد ، ياد آورد . و الصواب : مؤلف كتاب مىگويد اين قسم مانند قسم سيزدهم همان ضمه اشباع شده است كه به صورت واو نوشته و تلفظ مىشود ، لذا اين شكل ديگرى از ضمه است و اصلا واو نيست كه از آن اينجا بحث شود . الخامس عشر : پانزدهمين و آخرين قسم از اقسام واو ، واوى است كه جايگزين همزه استفهام مىشود به شرط اينكه حرف آخر كلمهء قبل از آن همزه ، مضموم باشد ، مانند اين آيهء شريفه به قراءت ابو عمر بن عبد الرحمن ملكى قنبل : وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ أَ أَمِنْتُمْ ( الملك / 15 و 16 ) . شاهد : در تبديل همزه استفهام به واو در « و أمنتم » است كه حرف آخر كلمه قبل از آن مضموم است ، پس در اصل « أ أمنتم » بوده است . و مانند آيهء شريفهء : قالَ فِرْعَوْنُ آمَنْتُمْ بِهِ ( الأعراف / 123 ) . شاهد : در تبديل همزه به واو و در « و أمنتم » است كه حركت حرف قبل از آن ضمه است ، بنابراين آيه در اصل : « أ أمنتم به » بوده است . و الصواب : مؤلف كتاب بر اين قسم نيز اشكال كرده و مىگويد حق اين است كه اين قسم نيز از اقسام واو شمرده نشود ؛ زيرا اين همان همزه استفهام است كه به اين صورت بيان شده است ، لذا اگر اين واو صحيح بود كه از اقسام كلمه‌اى شمرده شود هرآينه صحيح اين بود كه از اقسام همزه شمرده مىشد ؛ زيرا اين واو همان همزهء استفهام است كه به اين صورت استعمال شده است و همچنين واو نيز از ادات استفهام احتساب مىشد كه علماى نحو اين كار را نكرده‌اند پس معلوم مىشود كه حالات مبدله كلمات در بيان اقسام لحاظ نمىشود .