« لكن » متن « لكن » ضربان : مخففة من الثقيلة و هي حرف ابتداء لا يعمل خلافا للأخفش و يونس لدخولها بعد التخفيف على الجملتين . و خفيفة بأصل الوضع . . . شرح يكى از كلمات مركبه‌اى با حرف لام شروع مىشود « لكن » است و اين كلمه بر دو قسم است : 1 - مخففه از « لكنّ » ثقيله : بنابراين اوّلا و بالوضع ثقيله بوده و ثانيا و بالعرض تبديل به « لكن » شده است ، بايد دانست كه بعد از اين تبديل ، دو خصوصيت عارض براين كلمه مىشود : الف : از حروف مشبهة بالفعل بودن ، تبديل به حرف ابتدا مىشود يعنى حرفى مىگردد كه دلالت مىكند بر اين‌كه جمله بعد از آن ، مستأنفه است و از جهت إعرابى ارتباطى با ماقبل ندارد . ب : قدرت عملى خود را از دست مىدهد ؛ زيرا بعد از تخفيف ، اختصاص آن به دخول بر جملهء اسميهء از بين مىرود و بر جمله فعليه نيز واقع مىشود و به جهت همين عدم اختصاص ، مهمل مىگردد به خلاف نظر أخفش و يونس كه مىگويند در اين حال نيز اگر داخل بر جمله اسميه شود باز عمل مىكند . 2 - خفيفة بالوضع : يعنى در اصل وضع واضع زبان عرب اين گونه بوده و مأخوذ از « لكن » ثقيله نيست . مسأله‌اى كه در اينجا مطرح مىباشد اين است كه عنوان نحوى « لكن » چيست ؟ جواب اين سؤال اين است كه « لكن » خفيفه بالوضع