غلامعلى صفايى

11

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى )

« حرف الباء » متن الباء المفردة : حرف جر لأربعة عشر معنى : أوّلها : الإلصاق ، و هو حقيقي ك « أمسكت بزيد » إذا قبضت على شيء من جسمه أو . . . شرح كلماتى كه با حرف باء شروع مىشوند بر دو قسم هستند : الباء المفردة : كلمه‌اى است كه از يك حرف الفبا تشكيل شده و آن حرف ، باء مىباشد . الباء المركبة : كلمه‌اى است كه از چند حرف الفبا تشكيل شده كه اوّلين آنها باء است ، و در اين كتاب از پنج باء مركّبه - بجل ، بل ، بلى ، بله و بيد - بحث مىشود . و چون رتبهء مفردات مقدّم بر رتبهء مركّبات است ، در ابتدا از « باء مفرده » بحث مىشود . اين كلمه حرف جرّ مىباشد و تمامى خصوصيات حروف جرّ كه عبارتند از « عمل جركردن ، داخل بر اسم شدن ، متعلّق خواستن - در صورت غير زائده بودن - » را داراست . اين كلمه داراى چهارده معناست كه يك قسم آن زائده و سيزده قسم آن غيرزائده است . شايان ذكر است كه فرق بين حروف جر زائده و غيرزائده اين است كه حروف جر زائده ، متعلّق نمىخواهند و معناى آنها فقط تأكيد كلام مىباشد و گاهى به مقدار بسيار كم براى تعويض نيز استفاده مىشود بخلاف غيرزائده كه متعلّق مىخواهند و معناى آنها غير از تأكيد است .