السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )

9

جواهر البلاغة ( فارسى )

بنابراين در عبارت « و تبعه الجاحظ و ابن المعتزّ و قدامه و ابو هلال العسكرى » اگر ضمير « تبعه » به عبد القاهر برگردد و بگوييم : جاحظ و . . . از عبد القاهر پيروى كردند ، غلط است . چون عبد القاهر در زمان از همهء آنان عقب‌تر بوده است . چگونه آنان در زمانى كه عبد القاهر متولد نشده است از او پيروى كرده‌اند ؟ پس بايد ضمير « تبعه » را به ابو عبيده برگردانيم . د - و ثمرته الوقوف على أسرار كلام العرب منثوره و منظومه و معرفة ما فيه من تفاوت فى فنون الفصاحة و تباين فى درجات البلاغة الّتى يصل بها إلى مرتبة إعجاز القرآن الكريم الّذى حار الجنّ و الإنس فى محاكاته و عجزوا عن الإتيان بمثله . و فى هذا الفن أبواب و مباحث . د - ره‌آورد و نتيجه اين علم آگاه شدن از رازهاى نظم و نثر عربى است و شناخت تفاوتهايى كه در فنون فصاحت عرب وجود دارد و اختلافى كه در درجه‌هاى بلاغت هست تا جايى كه به درجه اعجاز قرآن كريم مىرسد كه بازگوكردن آن ، جن و انس را سرگشته و حيران ساخته است . و از آوردن سخنى چون آن وامانده‌اند . و در اين فن ، بابها و مباحثى هست .

--> گفتنى است : دانشمند سترگ شيعه ، سيد حسن صدر در كتاب « تأسيس الشيعه » ثابت كرده است كه : بنيان‌گذار علم بيان ، دانشمند شيعى ، امام مرزبانى است . امام مرزبانى دربارهء علم بيان ، كتابى در حدود سيصد صفحه نگاشته است ؛ او 60 سال پيش از وفات عبد القاهر ، جهان را بدرود گفته . تأسيس الشيعه ، ص 168 .