قوم إذا لبسوا الدّروع حسبتها * سحبا مزرّده على أقمار قومى كه هرگاه زره‌ها را بر تن كنند تو مىپندارى آن زره‌ها ابرهايى است كه بر ماهها بافته شده است . [ در اين مثال « حسبتها » افادهء تشبيه كرده است ] . و مانند سخن خداى برين : « حُورٌ عِينٌ كَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ » « 1 » و همسرانى از حور العين دارند همچون مرواريد در صدف پنهان . و مثل سخن خداى متعال : « وَ لَهُ الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ » « 2 » و براى اوست كشتىهاى ساخته شده كه در دريا به حركت درمىآيند و همچون كوهى هستند . و مانند سخن شاعر : و الوجه مثل الصّبح مبيض * و الفرع مثل اللّيل مسودّ ضدّ ان لمّا استجمعا حسنا * و الضدّ يظهر حسنه الضّد و چهره مانند صبح سپيد ، و گيسو چونان شب سياه . دو ضد آنگاه كه باهم آيند زيبا مىشوند زيبايى ضد را ضد آن آشكار مىكند . [ توجه كنيد كه در اين سه مثال آخرى از افعال يقين و از افعال شك و رجحان هيچ استفاده نشده است و ادات تشبيه در آنها كاف و مثل است ] . المبحث السّابع فى تقسيم التشبيه باعتبار أداته ينقسم التشبيه باعتبار أداته إلى : الف - التشبيه المرسل و هو ما ذكرت فيه الأداة كقول الشاعر : « 3 » بحث هفتم دربارهء تقسيم تشبيه به اعتبار ابزار تشبيه است تشبيه به اعتبار ابزار تشبيه تقسيم مىشود : الف - به تشبيه مرسل و آن تشبيهى است كه ابزار تشبيه در آن ذكر شده است .

--> ( 1 ) - واقعه ، 22 و 23 ( 2 ) - الرّحمن ، 24 ( 3 ) - اين تشبيه را مرسل مىنامند چون رها شده از تأكيد است .