السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )
366
جواهر البلاغة ( فارسى )
« جسور » صيغهء مبالغه از « جسارت » به معنى جرأت است . فإنّ الثانى أعذب و أخصر . بىترديد بيت دوم دلپذيرتر و كوتاهتر است . توضيح : « مسخ » : برگردانيدن صورت به صورتى بدتر از صورت نخستين و رفتن مزهء چيزى است . « إغارة » : غارتكردن . و ان امتاز الأول فقط فالثانى مذموم و ان تساويا فالثانى لا يذمّ و لا يمدح و الفضل للسّابق . اگر تنها شعر نخست ، امتياز داشته باشد ، شعر دوم نكوهيده است ؛ و اگر هردو مساوى باشند ، شعر دوم نه نكوهش و نه ستايش مىشود ؛ و با اين حال برترى با شعر نخست است . ج - و السّلخ و يسمّى إلماما و هو أن يأخذ السّارق المعنى وحده فان امتاز الثانى فهو ابلغ . ج - سلخ كه « المام » هم ناميده مىشود اين است كه دزد ، تنها معنا را بگيرد ؛ در اين هنگام اگر شعر دوم امتياز يابد پس آن بليغتر است . « سلخ » : كندن پوست . « المام » : به معنى فرود آمدن در منزل است ؛ ليكن در اينجا مراد ، قصدكردن است . مانند سخن شاعر : هو الصّنع إن يعجل فخير و إن يرث * فللرّيث فى بعض المواضع أنفع « 1 » احسان اگر با شتاب برسد نيكوست ؛ و اگر كندى كند ، درنگكردن در برخى جاها سودمندتر است . « هو » ضمير شأن و مبتداست ، و « صنع » يعنى احسان ، مفسّر آن است . لام بر سر « ريث » لام ابتداست . و ديگرى گفته است : و من الخير بطء سيبك عنّى * أسرع السّحب فى المسير الجهام « 2 » و اينكه عطاى تو با كندى به ما مىرسد نيكوست . شتابانترين ابرها در رفتن ، ابر بىباران است .
--> ( 1 ) - اين شعر از ابو تمام است . ( 2 ) - اين شعر از متنبّى است . نگاه كنيد به ديوان متنبّى ، ج 2 ، ص 362