پيش از ابن معتز باشد . « 1 » أبى هلال عسكرى حسن بن عبد اللّه از ادباى نامى قرن چهارم هجرى است . از نوشته‌هاى اوست : 1 - الأوائل 2 - التفضيل بين بلاغة العرب و العجم 3 - جمهرة الأمثال و . . . او در اواخر سال 395 به خاك سپرده شد . « 2 » ابن رشيق قيروانى اديب و شاعر توانمندى است كه در سال 456 يا 460 زندگى را بدرود گفته است . از كتابهاى اوست : « العمده فى صناعة الشعر ، الشدوذ فى اللغة » و . . . « 3 » . صفى الدين حلّى از دانشمندان بزرگ شيعه است . او در علم بديع توانى شگرف داشته است و محسنات بديعيه را بدون تكلف در اشعار خود به كار مىبرده است . از نوشته‌هاى اوست : الارتقيات ، البديعيّه ، شرح بديعيه و . . . ابن حجة حموى از ادباى قرن نهم هجرى است . « 4 »

--> ( 1 ) - اعلام زركلى ، ج 2 ، ص 792 ؛ تأسيس الشيعه ، ص 169 ؛ معجم المطبوعات ، ج 2 ، ستون 1494 و 1495 . ( 2 ) - ريحانة الادب ، ج 7 ، ص 304 و 305 ؛ و نگاه كنيد به « الصناعتين » تحقيق على محمد البجاوى . ( 3 ) - ريحانة الادب ، ج 4 ، ص 499 ؛ او قصيده‌اى دارد كه 145 بيت دارد و مشتمل است بر 150 نوع از انواع بديع . نگاه كنيد به الاعلام زركلى ، ص 525 ( 4 ) - ريحانة الادب ، ج 7 ، ص 467 ؛ در وصف او آورده‌اند : تقى الدين ابو بكر بن على بن عبد اللّه قادرى حنفى ازرارى شاعر و اديب عرب به عصر مماليك مصر و شام ، مولدوى حماة شام ، و از اين او را از رارى گويند كه در جوانى از فروختن گوى گريبان وجه معاش كردى ؛ ابتدا به قاهره رفت و در دار الانشاء كتابت مىكرد . او راست « خزانة الادب و غاية الارب » در علم بديع و آن شرح قصيدهء بديعيه است كه هربيت آن شامل صنعتى از بديع است و نام آن صنعت در آن بيت آمده است ، و آنگاه كه بارزى حامى و بركشنده وى در 830 وفات كرد ابن حجة به وطن خويش بازگشت و در آنجا به سال 837 مرد . و نگاه كنيد به هدية الأحباب ، ص 55 ؛ جواهر الأدب ، ص 675 ؛ معجم المطبوعات ، ص 76 ( مترجم )