السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )

76

جواهر البلاغة ( فارسى )

و مشخّصات سبك ، به كار مىآيد . امّا تشبيهى كه با يادآورى نمونه و مانند ، براى نزديك سازى حقائق به انديشه‌ها و روشنگرى آنها آورده مىشود ، در اين سبك ، نيكو و پذيرفته است . توضيح : « عفوا » : به طور غيرعمدى و جنبى . 2 - « الاسلوب الادبى » و الجمال أبرز صفاته و اظهر مميّزاته و منشأ جماله ، لما فيه من خيال رائع ، و تصوير دقيق ، و تلمّس لوجوه الشّبه البعيدة بين الاشيا و الباس المعنوىّ ثوب المحسوس ، و اظهار المحسوس فى صورة المعنوىّ . « سبك ادبى » زيبايى ، والاترين صفت و آشكارترين ويژگى اين سبك است و زادگاه زيبايى آن ، خيال درخشان ، تصوير ريزه‌كارانه و كاوش پىجويانه در وجه شبه‌هاى دورى است كه بين چيزها وجود دارد و به مفاهيم معنوى ، جامه محسوس پوشاندن و محسوس را جلوه معنوى دادن است . هذا و من السّهل عليك : ان تعرف انّ الشّعر و النّثر الفنّى هما موطنا هذا الاسلوب ، ففيهما يزدهر و فيهما يبلغ قنّة الفنّ و الجمال . اين را داشته باش : اكنون ، به آسانى مىيابى كه : شعر و نثر هنرى ، زادگاه سبك است و سبك ادبى در اين دو شكوفا مىشود و در اين دو به اوج هنر و زيبايى مىرسد . توضيح : « قنّه » : قله ، اوج . 3 - « الاسلوب الخطابى » هنا تبرز قوّة المعانى و الألفاظ ، و قوّة الحجّة و البرهان ، و قوة العقل الخصيب ، و هنا يتحدّث الخطيب الى ارادة سامعيه لإثارة عزائمهم ، و استنهاض هممهم ، و لجمال هذا الاسلوب و وضوحه ، شأن كبير فى تأثيره ، و وصوله الى قرارة النفوس ، و ممّا يزيد فى تأثير هذا الاسلوب ، منزلة الخطيب فى نفوس سامعيه و قوة عارضته و سطوع حجّته و نبرات صوته و حسن إلقائه و محكم اشاراته . « سبك خطابى » است ، در اين‌جا نيروى معانى و الفاظ ، توان دليل و برهان و قدرت خرد سرشار ، بروز مىكند . در اين سبك ، سخنور به اراده شنوندگان روى مىكند تا تصميمهايشان را برانگيزاند و همّتهايشان را به قيام خواند . زيبايى و آشكارى در اين سبك ، موقعيت بزرگى در بازتاب آن و دلنشين شدنش دارد . و از چيزهايى كه بر اثربخشى اين سبك ، مىافزايد موقعيت سخنران نزد شنوندگان ، توان سخن‌پردازى ، والايى دليل ، آهنگهاى صوتى ، نيكويى ارائه و پرداخت سخن و استوارى اشارتهاى اوست .