السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )
421
جواهر البلاغة ( فارسى )
مىگشت و به وهم مىآمد كه آن اسبها كندرو و نيازمند زدن بودهاند . توضيح : « سياط » جمع « سوط » و به معنى تازيانههاست . « أيد » جمع « يد » و « أرجل » جمع « رجل » است . « رقّه » : لطافت و ظرافت . « طلاوة » : خوبى ، بهجت ، قبول و پذيرايى دل . « بليد » : كند ، كندرو . و يستحسن الإطناب فى الصلح بين العشائر و المدح و الثناء و الذّم و الهجاء و الوعظ و الإرشاد و الخطابة فى أمر من الأمور العامة و التهنئة و منشورات الحكومة إلى الأمّة و كتب الولاة إلى الملوك لاخبارهم بما يحدث لديهم من مهام الأمور . اطناب در اين موارد نيكوست : آشتى دادن و صلح بين قبيلهها . ستايش و تمجيد ، نكوهش و بدگويى ، پند دادن ، راهنمايىكردن ، سخنرانى دربارهء يكى از امور اجتماعى و عمومى ، تبريك گفتن ، پيامهاى حكومت به مردم ، نامههاى فرمانروايان به شاهان براى خبر دادن به آنها از رخدادهاى مهمى كه در قلمرو آنان ، پديد آمده است . توضيح : « تهنئه » : تبريك گفتن . « منشورات » : پيامها . « مهام » : جمع مهم است . و هناك أنواع اخرى من الإطناب كما تقول فى الشىء المستبعد : رأيته بعينى و سمعته بأذنى و ذقته بفمى تقول ذلك لتأكيد المعنى و تقريره . و شيوههاى ديگرى از اطناب ، وجود دارد مثلا دربارهء چيزى كه بعيد به نظر مىرسد ( دير باور مىشود ) مىگويى : « با چشم خود ديدم » و « با گوش خود شنيدم » و « با دهان خودم چشيدم » چنين مىگويى تا معنى تأكيد و روشن شود . و كقوله تعالى : « فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ » « 1 » و السّقف لا يخرّ طبعا إلّا من فوق و لكنّه دلّ بقوله « من فوقهم » على الإحاطة و الشّمول . و مانند سخن خداى برين : « فخّر . . . » در نتيجه از بالاى سرشان سقف بر آنان فرو ريخت .
--> ( 1 ) . نحل ، 26 .