السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )

362

جواهر البلاغة ( فارسى )

كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيك كردند ، آمرزش و روزى ارجمند دارند و كسانى كه در نابودى آياتمان با پندار ناتوان ساختن اراده ما كوشيدند ، آنان دوزخيانند . در اين آيهء كريمه ، جملهء « عملوا . . . » بر « آمنوا » و « الذّين سعوا » بر جملهء « الذّين آمنوا » عطف شده است و اتحاد اين جمله‌ها در خبريه بودن ، عامل عطف گشته است . 4 - و قال صلّى اللّه عليه و آله : إتّق اللّه حيثما كنت و أتبع السّيئة الحسنة تمحها و خالق النّاس بخلق حسن « 1 » پيامبر كه خداوند بر او درود و سلام فرستاد ، فرمود : هرجا كه هستى ، نسبت به خداوند ، پرواپيشه باش و در پى بدى نيكى بياور تا آن را بزدايد و با خلق‌وخوى نيكو با مردم رفتار كن . در اين حديث شريف ، « أتبع السيّئة » و « خالق النّاس » بر « إتّق اللّه » عطف شده و انگيزهء عطف ، اين بوده كه همهء اين جمله‌ها در لفظ و معنا انشاييه است . 5 - قال أبو العتاهية : تأتى المكاره حين تأتى جملة * و أرى السّرور يجىء فى الفلتات ابو عتاهيه سروده است : سختيها هنگامى كه مىآيد همه با هم مىآيد و به نظر من شادى در زمانهايى فرا مىرسد كه انسان ، بىخبر است . « أرى السّرور » بر « تأتى المكاره » عطف شده است چون هردو جمله از حيث لفظ و معنى خبريه است و جامع نيز وجود دارد . 6 - و قال المتنبّى : و كلّ امرى يولى الجميل محبّب * و كلّ مكان ينبت العزّ طيّب « 2 » و متنبى گفته است : هر شخصى كه كار زيبنده‌يى را پيشه سازد ، محبوب است . و هر جايى كه ارجمندى بروياند گوارا و پاكيزه است . در اينجا جملهء خبريهء « كلّ مكان » بر جملهء خبريهء « كلّ امرى » عطف گرديده است براى اتحاد دو جمله ، در خبريه بودن . 7 - و قال المعّرى : اضرب وليدك و ادلله على رشد * و لا تقل هو طفل غير محتلم

--> ( 1 ) . نگاه كنيد به بحار الأنوار ، ج 70 ، ص 290 ، روايت 24 ، باب 56 ، و ج 71 ، ص 393 ، روايت 3 - 6 . ( 2 ) . ديوان متنبّى با شرح برقوتى ، ج 1 ، ص 128 .