2 - قال صلّى اللّه عليه و آله : هم إخوانكم و خولكم ، جعلهم اللّه تحت أيديكم . « 1 » پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : آنان ( بردگان ) برادران و خدمتگذاران شما هستند . خداوند ، آنان را زيردست شما قرار داده است . در اين حديث ، « هم » مسند اليه است و بر اساس قانون تقديم مبتدا ، مقدّم ذكر شده است . 3 - إليك على بعد المزار و صعبه * توازع شوق ما تردّ عوازبه به سوى تو با اين‌كه زيارتگاه دور و سخت راه است عشق و شوق برانگيخته مىشود . « إليك » براى إفادهء تخصيص ، مقدّم شده است . 4 - قال تعالى : فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ « 2 » خداى برين فرمود : پس واى بر آنان ، از آنچه دستهايشان نگاشته است و واى بر آنان از آنچه به دست مىآورند . دو واژهء « ويل » مسند اليه است و بنا بر قانون تقديم مسند اليه ، مقدّم شده است . 5 - قبيح أن يحتاج الحارس الى من يحرسه زشت است كه نگهبان ، نيازمند كسى باشد كه او را پاسدارى كند . در اين مثال ، « قبيح » كه خبر است بر مبتدا پيشى گرفته تا نسبت به شنيدن آن ، ايجاد شوق كند . 6 - و قال تعالى : كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ * وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ « 3 » خداى و الا و برين فرمود : آنان ، اندكى از شب را مىخوابند و در سحرگاهان ، استغفار مىكنند . « من الليل » و « بالأسحار » براى پاسدارى از فاصلهء آيات ، مقدّم شده است . 7 - إلى اللّه كلّ الأمر فى الخلق كلّهم * و ليس إلى المخلوق شىء من الأمر همهء كارهاى عموم موجودات ، به دست خداوند است و چيزى به دست آفريده‌ها نيست . در اين شعر ، « إلى اللّه » براى رساندن معنى تخصيص و قصر ، مقدّم شده است . تمرين ( 3 ) عيّن المتقدم من ركنى الجملة أو من متعلقات الفعل و اذكر سبب تقدّمه آنچه را كه از دو ركن جمله ، يا از متعلقات فعل ، مقدّم شده است ، مشخص كن و انگيزهء

--> ( 1 ) . نگاه كنيد به نهاية ابن اثير ، ج 2 ، ص 88 و لسان العرب ، ج 11 ، ص 224 . ( 2 ) . بقره ، 79 . ( 3 ) . ذاريّات ، 17 و 18 .