انگيزاند . مانند اين آيهء كريمه : « إِنَّ فِي خَلْقِ . . . » « 1 » محققا در آفرينش آسمان و زمين و گردش شب و روز ، نشانه‌هايى براى صاحبان خرد وجود دارد . در اين آيهء مباركه « فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » * مسند مقدم است و نسبت به مسند اليه مؤخر يعنى : « لآيات » شوق برانگيز است يعنى : انسان ، مشتاقانه مىخواهد بداند ، مسند اليه چيست . و كقوله : خير الصّنائع فى الأنام صنيعة * تنبو بحاملها عن الإذلال و مانند سخن شاعر : بهترين كارها در بين مردم ، كارى است كه كننده‌اش را از خوارى و ذلّت ، دور مىسازد . در اين شعر ، « خير الصنائع فى الانام » مسند مقدّم است و نسبت به مسند اليه يعنى : « صنيعة » ايجاد شوق مىكند . 4 - و منها التفاؤل كما تقول للمريض : فى عافية أنت يكى از انگيزه‌هاى تقديم مسند ، فال نيك زدن است . مانند سخن تو به بيمار : « فى عافية أنت » به سلامتى تو . در اين مثال ، « فى عافية » براى فال نيك زدن بر « أنت » كه مسند اليه است مقدم گشته . و كقوله : سعدت بغرة وجهك الأيّام * و تزيّنت بلقائك الأعوام خوشبختى مىيابد روزها در پرتو روى تو و آرامش مىگيرد سالها با رسيدن به تو . در اين شعر ، « سعدت » كه مسند است براى فال نيك زدن بر ، « الأيّام » مقدّم شده است . و به همين انگيزه ، « تزيّنت » بر « الأعوام » پيشى گرفته است . 5 - و منها إفادة قصر المسند إليه ، على المسند نحو : لَكُمْ دِينُكُمْ وَ لِيَ دِينِ اى دينكم مقصور عليكم و دينى مقصور علىّ . يكى از انگيزه‌هاى تقديم مسند ، منحصر ساختن مسند اليه بر مسند است . مانند : « لَكُمْ دِينُكُمْ وَ لِيَ دِينِ » « 2 » ويژه شما باد آيينتان و بر من باد دينم . در اين آيهء شريفه ، « لكم » و « لى » مسند است و براى فهماندن حصر ، مقدّم گشته است . البته ، حصر در اينجا حصر اضافى است يعنى من آيين شما را نمىپذيرم و شما نيز آيين مرا قبول نمىكنيد ( لكن مردم ديگر مىپذيرند ) .

--> ( 1 ) . آل عمران / 190 . ( 2 ) . كافرون / 6 .