الباب الرّابع فى المسند و أحواله المسند هو الخبر و الفعل التّام و اسم الفعل و المبتدأ الوصف المستغنى بمرفوعه عن الخبر و أخبار النّواسخ و المصدر النّائب عن الفعل . و أحواله : هى الذّكر و الحذف و التّعريف و التّنكير و التّقديم و التأخير و غيرها و فى هذا الباب ثلاثة مباحث . باب چهارم دربارهء مسند و حالات آن است « 1 » مسند ، عبارت است از : خبر ، فعل تام ، اسم فعل ، مبتداى وصفى كه به كمك آنچه رفع داده از خبر ، بىنياز گشته است ، خبرهاى نواسخ و مصدرى كه جانشين فعل شده است و حالات مسند ، بدين‌سان است : ذكر ، حذف ، معرفه آوردن ، نكره آوردن ، تقديم ، تأخير و . . . و در اين باب ، سه بحث مطرح شده است . المبحث الاول فى ذكر المسند أو حذفه يذكر المسند للأغراض الّتى سبقت فى ذكر المسند اليه و ذلك : 1 - ككون ذكره هو الاصل و لا مقتضى للعدول عنه نحو : العلم خير من المال . 2 - و كضعف التّعويل على دلالة القرينة نحو : حالى مستقيم و رزقى ميسور إذ لو حذف ميسور لا يدلّ عليه المذكور .

--> ( 1 ) . مسند ، پس از مسند اليه ذكر شد چون مسند ، محكوم به است و مسند اليه ، محكوم عليه . و محكوم به در وجود ، مؤخر از محكوم عليه است از اين‌رو شايسته است كه در ترتيب وضعى نيز مؤخر باشد . و بسيارى از دانشمندان بلاغت ، چون ابى هلال عسكرى و عبد القاهر جرجانى بحث ذكر را مطرح نكرده‌اند شايد بدين جهت كه عمده ارتباط اين بحث ، با علم نحو است نه بلاغت .