آنچه زر مىشود از پرتو آن قلب سياه * كيمياييست كه در صحبت درويشان است « 1 » آنكه پيشش بنهد تاج تكبّر خورشيد * كبرياييست كه در حشمت درويشان است 6 - يكى از اهداف موصول آوردن مسند اليه ، ترساندن و به هراس افكندن است چه اين « تهويل » براى بزرگداشت و عظمت دادن باشد و چه براى كوچك شمردن . مثل سخن خداى برين : « فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِّ ما غَشِيَهُمْ » « 2 » پيروان فرعون را از دريا فرا گرفت آنچه فرا گرفت . در اين آيهء مباركه « ما » ى موصوله ، فاعل « غشيهم » و مسند اليه قرار گرفته است و بزرگ مىنمايد مسند اليه را به گونه‌اى كه گويا قابل وصف نيست . اين مثال ، براى تعظيم بود امّا آنجا كه براى تحقير باشد مثل : « من لم يدر حقيقة الحال قال ما قال » : آن كس كه حقيقت حال را ندانست گفت آنچه را كه گفت . 7 - و منها استهجان التّصريح بالاسم ، نحو : الذّى ربّانى أبى . 8 - و منها الإشارة إلى الوجه الذّى يبنى عليه الخبر من ثواب أو عقاب كقوله تعالى : فَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ . 7 - يكى از اهداف ، موصول آوردن مسند اليه ، جايى است كه تصريح به اسم ، سبك باشد . مانند : آن كه من را پرورش داد پدرم بود . توضيح : مؤلف ، در پاورقى آورده است : اين سخن در جايى مصداق پيدا مىكند كه نام آن پدر ، زشت و ناپسند باشد چونان اين نامها : « برغوث » : كيك ، حشره‌اى مانند شپش است . « جحش » : كره‌خر و كره‌اسب . « بطه » : مرغابى . و مانند اينها . 8 - و از اهداف موصول آوردن مسند اليه ، اشاره‌كردن به شكل و شيوه‌اى است كه ساختمان خبر از جهت ثواب و عقاب بر آن نهاده مىشود . توضيح : مسند اليه ، موصول مىآيد تا شكل و ساختار خبر را از حيث مژده‌آميز يا غم‌انگيز بودن ، نشان دهد . مانند سخن خداى و الا : « الَّذِينَ آمَنُوا . . . » « 3 » براى

--> ( 1 ) . اين اشعار ، از حافظ است . ( 2 ) . طه / 78 . ( 3 ) . سبأ / 4 .