چه كسى سفر مىكند ؟ جملهء انشائى - استفهامى است . « من » : مسند اليه و جملهء « يسافر » مسند است . إلتفتوا جملة إنشائية أمريّة . المسند : التفت و المسند اليه : الواو . « التفتوا » : توجّه كنيد . جملهء إنشائيه أمريّه است . « التفت » : مسند و « واو » مسند اليه است . لا تتركوا المذاكرة ، جملة إنشائية نهيية المسند : تترك ، و المسند اليه : الواو . « لا تتركوا المذاكرة » : گفتگو را رها نكنيد . جملهء انشائى نهى است . « تترك » : مسند . « واو » : مسند اليه . ليت البخيل يجود ، جملة إنشائية تمنيّة . المسند اليه : البخيل ، و المسند : جملة يجود . « ليت البخيل يجود » : اى كاش خسيس مىبخشيد . جملهء إنشائيه ، اسميّه و براى تمنّى است . « البخيل » مسند اليه و جملهء « يجود » مسند است . هل فهمتم ، جملة إنشائية استفهامية ، المسند : فهم و المسند اليه : التاء . « هل فهمتم » : آيا فهميديد ؟ جملهء انشائى استفهامى است . « فهم » : مسند . « تاء » : مسند اليه . يا تلاميذ ، جملة انشائية ندائية . المسند و المسند اليه محذوفان تقديرهما : أدعو نابت عنها يا . « يا تلاميذ » : اى شاگردان ، جملهء انشائى ندائى است . مسند و مسند اليه ، حذف شده تقدير آن دو « أدعو » است كه « يا » به جايش نشسته . قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَ هُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ ، الهمزة الداخلة على لفظ « أغير » ليست للاستفهام الحقيقى ، بل هى للانكار الذّى لم يقع على أنّه يبغى ربّا و لكنّه وقع على أن يكون المبغى ربّا غير اللّه . « قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ . . . « 1 » » بگو : آيا غير اللّه را پروردگار خويش جويم با اين‌كه او خداى هرچيز است . همزه‌اى كه بر لفظ « غير » درآمده است براى استفهام نيست ، براى انكار است البتّه نه نسبت به اين‌كه او خدا را مىجويد بل نسبت به اين‌كه جستجو شده ، غير خدا باشد .

--> ( 1 ) . انعام / 164 .