السيد ابن طاووس ( مترجم : محمدتقى بن علينقى طبسى )
21
مهج الدعوات ومنهج العبادات ( فارسى )
به خدا كه بلند است و بزرگ است و رحمت فرستد خدا بر سيّد ما كه محمّد است و بر آل او [ همگى ] كه پاكيزه و پاكند . ج : حرزى ديگر [ به روايتى ديگر « صح » ] از مولاى ما امير المؤمنين علىّ بن ابى طالب عليه السّلام : بار خدايا به سبب درخشندگى روشنى جمال عرش تو از دشمنانم پنهان مىگردم و به سبب شدت خشم بزرگى كه از نهايت قوّت تو است از كسى كه عداوت نمايد مرا پوشيده مىگردم و به پادشاهى تو كه بزرگ است [ ديرينه است ] از بدى و ضرر هر شيطانى سركش و پادشاهى ظلمكننده پناه مىبرم و از واجبهاى نعمتهاى تو [ نعمت تو ] و از بخشش [ بخششهاى ] بزرگ تو اى مولاى من طلب مىنمايم چگونه بترسم و حال آن كه به تو اميد دارم و چگونه ستم رسيده شوم « 1 » و حال آن كه بر تو است اعتماد من ، مطيع ساختم به سوى تو نفس خود را و باز گذاشتم به سوى تو كار خود را و توكّل نمودم در هر حالى بر تو . رحمت فرست بر محمّد و بر آل محمّد و شفا ده مرا و كفايت نماى مرا و غالب گردان مرا بر كسى كه غالب شده مرا اى كسى كه غالبى بر هر چيز در حالى كه نيستى مغلوب ديگرى ، « 2 » دور گردانيدم هر مترصدى را كه مهيّا باشد از براى آزار دادن ، و هر سركشى را كه ياغى شده باشد و هر رشك برندهاى را كه رشك برده باشد و هر دشمنى را كه دشمنى نموده باشد به اسم خداى بخشندهء مهربان « 3 » بگو تو اى محمّد كه خدا يكى است خدا مقصود است در حاجتها « 4 » نه زاييده كسى
--> ( 1 ) و ممكن است كه أضام به اين معنى باشد كه چگونه مال جمع كنم و حال آن كه به تو است اعتماد من . و اللَّه يعلم ( 2 ) يعنى بر همهء موجودات فايق و غالبى و كسى بر تو غلبه نداشته و نخواهد داشت . و الله يعلم ( 3 ) رحمان و رحيم هر دو به معنى بسيار بخشندهاند ، و ليكن مبالغه در رحمان بيشتر است ، زيرا كه مشهور است كه زيادتى در لفظ دلالت مىكند بر زيادتى در معنى ، و بنا بر اين است آنچه وارد شده در بعضى از دعاها كه اى رحمان آخرت و رحيم دنيا ، چه نعمتهاى آخرت دائمى و بيشتر و عظيمتر است از نعمتهاى دنيا ، و آنچه در بعضى از دعاها به عكس وارد شده منافاتى با آنچه مذكور شد ندارد ، زيرا كه آن نيز به اعتبار مبالغهء در شمول است ، چه نعمتهاى دنيا شامل مؤمن و كافر است به خلاف رحمتهاى آخرت كه مخصوص مؤمنان است ، و كافران را از آنها بهرهاى نيست . پس به هر تقدير لازم آمد كه مبالغه در رحمان بيشتر باشد از رحيم . و اللَّه يعلم ( 4 ) صمد به معنى مقصود در حاجتها ، و به معنى دائم و باقى و سيّد و بلند مرتبه آمده است ، و مفسّرين در تفسير آن معانى بسيار نقل كردهاند كه ذكر آنها در اين مقام موجب تطويل است .