سرزنش ديگران انس مىگويد : من ده سال در مدينه خدمتگزار پيامبر ( ص ) بودم ، و من پسر بچه‌اى بودم ، تمام كارهايم آن طور نبود كه آقايم مىخواست ، امّا هرگز به من افّ نگفت ، و نگفت چرا اين كار را كردى ، و بايد اين كار را بكنى . و از پيامبر ( ص ) نقل كرده‌اند : « هر گاه خدمتگزارى مرتكب زنا شد ، بايد حد زنا را در بارهء او جارى كنند امّا حق ندارند او را ناسزا بگويند . » ( 1 ) يكى از بزرگان مىگويد : در مسافرت همراه مردى اعرابى بودم ، همين كه به يكى از بركه‌هاى آب رسيديم ، با پسر عموى آن مرد ، روبرو شديم ، با هم معانقه كردند ، و در كنار آنها پيرمرد افتاده‌اى از همان قبيله ايستاده بود ، خطاب به آنها كرد و گفت : خوش زندگى كنيد ، سرزنش به يك ديگر باعث ارتكاب گناه است ، و ارتكاب گناه باعث دشمنى و دشمنى باعث كينه ، و چيزى كه نتيجه‌اش كينه باشد خيرى در آن نيست . از احنف نقل كرده‌اند : به عمويم ، صعصعه از درد شكم شكايت كردم ، مرا منع كرد ، آنگاه فرمود : برادر زاده ، هر گاه به تو گرفتاريى رو آورد ، نزد كسى شكايت نكن ، زيرا مردم دو دسته‌اند ، يك دسته ، دوستند ، ناراحت مىشوند و يك دسته دشمنند ، خوشحال ! آنچه را كه درگير آن هستى نبايد نزد مخلوقى مثل خودت شكايت كنى كه او قادر نيست از خودش چنان گرفتارى را دفع كند ، بلكه نزد كسى شكايت كن كه تو را مبتلا كرده است ، زيرا او قادر است تا