الشيخ الطوسي ( مترجم : صادق حسن‌زاده - حسين حسن‌زاده )

7

الأمالي ( فارسى )

بوده و حتى امروز بعد از گذشت ده قرن نيز همگى زنده و جالب و در شمار بهترين كتب مشابه خود است » . « 1 » امالى چيست ؟ امالى ، عنوانى است براى برخى كتاب‌ها كه در آن سخنان شنيده‌شده از استاد گردآورى مىشود و معمولا موضوع‌هاى بسيار متنوّع را فرا مىگيرد كه از آن ميان داستان‌هاى معتبر و مهم تاريخى ، معنى اخبار ، تفسير و تأويل آيات قرآنى ، نكته‌هاى ادبى و جز اينها را مىتوان نام برد . اين‌گونه سخنان را استاد يا شيخ در مجلس‌هاى جداگانه از بر مىگويد و املا مىكند و شاگردان مىنويسند و سپس نوشته را بر شيخ عرضه مىدارند و اجازهء روايت آن را مىگيرند . از اين‌رو ، آن را مجالس يا عرض المجالس نيز مىخوانند . اين‌گونه كتابها از نظر صحت و اعتبار مانند كتاب‌هاى روايى مكتوب و مسند است . البته بدان شرط كه به قدرت حفظ و نگهدارى و دقت و امانت استاد ، اطمينان كافى حاصل باشد . « 2 » چند نمونه از امالىهاى معروف كه علماى شيعه نوشته‌اند عبارتند از : 1 - امالى شيخ صدوق كه چاپ‌هاى گوناگون و ترجمه‌هاى مختلف دارد . 2 - امالى شيخ مفيد كه چاپ‌هاى گوناگون و يك ترجمه دارد . 3 - امالى سيد مرتضى كه چاپ‌هاى مختلف دارد ولى تاكنون ترجمه نشده است . 4 - امالى شيخ طوسى كه چاپ‌هاى گوناگون دارد و براى اولين‌بار اينجانب آن را ترجمه كرده است . ويژگىهاى اين چاپ 1 - براى اوّلين بار همهء احاديث اين كتاب اعراب‌گذارى شده است . 2 - ترجمهء آن روبروى متن عربى قرارگرفته كه بيش‌تر مورد پسند اهل مطالعه باشد . 3 - در ترجمهء آن از نثر امروزين استفاده‌شده تا آنجايى كه امكان‌داشته براى كلمات و

--> ( 1 ) . هزارهء شيخ طوسى ، ص 24 . ( 2 ) . دائرة المعارف تشيّع ، 2 / 330 .