حج براي رفتن در أول لازم است ، براي بر گشتن وتا آخر نيز لازم است . يعنى بايد انسان داراى آنها باشد چه هنگام رفتن وچه هنگامى كه مشغول اعمال حج است وچه هنگام بازگشت به وطن . پس اگر مالي كه داشت در بلد خودش يا در راه تلف شد حج بر أو واجب نخواهد بود واين امر كشف مىكند از اين كه از أول استطاعت نداشته . ومانند اين است هر گاه بدهى قهري پيدا كند . مثل اين كه از روى خطا مال كسى را تلف كند واگر دارايى خود را صرف حج نمايد ، نتواند عوض أو را به صاحبش بدهد . بلى تلف كردن عمدى وجوب حج را از بين نمىبرد بلكه حج بر أو مستقر خواهد بود ولازم است حج را هر چند به سختى وگدايى باشد به جا آورد اينها كه گفته شد فقط در مورد تلف زاد وراحله است . واما تلف مالي كه در بلد خود براي زندگى جا گذاشته ، كاشف از اين نيست كه از أول مستطيع نبوده ، بلكه در اين صورت حجش كافى وبعد از آن حجى بر أو نيست . مسأله 42 - اگر انسان مالي داشته باشد كه به مقدار مصارف حج باشد ولى عقيده‌اش اين بوده كه كافى نيست ، يا غفلت داشته ، يا غافل از وجوب حج بوده غفلتى كه معذور بوده ، حج بر أو واجب نيست . واما اگر شك داشته يا غافل از وجوب حج باشد ومنشأ غفلتش تقصير بوده سپس دانست يا يادش آمد بعد از آن كه مالش تلف شده ومتمكن از حج نشد ، ظاهر اين است كه حج بر