الميرزا جواد التبريزي

20

مناسك حج ( فارسي )

هزينه بازگشت به وطن لازم نيست . بلى اگر جايى كه مىخواهد در آن جا بماند دور تر از وطنش باشد كه هزينه رفتن به آن جا بيشتر از هزينه بازگشت به وطن باشد ، در اين صورت داشتن هزينه تا آنجا شرط نيست ، بلكه داشتن هزينه بازگشت به وطن در وجوب حج كافى است . شرط چهارم : رجوع به كفايت است ، يعنى شخص مكلف بايستى طورى باشد كه پس از برگشتن از حج ، بتواند خود وعائله خود را اداره نمايد ودچار تهيدستى وفقر نگردد پس اگر داراى مبلغى است كه وسيله كسب وسرمايه است كه چنانچه آن مبلغ را صرف حج نمايد ، پس از بازگشت محتاج خواهد بود وبداند كه راه ديگرى براي زندگى مناسب شأن خود نخواهد داشت بر چنين شخصي حج واجب نيست . پس از آنچه ذكر شد ظاهر مىشود كه فروختن چيزهاى ضروري زندگى مانند منزل مناسب شأن ولباسهائى كه براي زينت وآبرو دارد ، وأثاث منزل ، وابزار كار كه براي زندگى به آنها احتياج دارد ومانند آنها ، مثل كتاب نسبت به أهل علم كه براي تحصيلاتش لازم است ، واجب نيست ، وخلاصه آنچه در زندگى انسان مورد حاجت است وصرفش در راه حج سبب بيچارگى ومشقت شود ، فروشش واجب نيست . بلى اگر آنها بيشتر از حاجتش باشند واجب است ما زاد را براي هزينه حج بفروشد . بلكه كسى كه داراى منزلي است كه مثلا دويست هزار