بديع الزمان فروزانفر

417

شرح مثنوى شريف ( فارسى )

فقد أخطأ . تفسير ابو الفتوح ، طبع طهران ، ج 1 ، ص 3 ، مجمع البيان ، طبع طهران ، ج 1 ، ص 4 ، و حديث : من فسر القرآن برأيه فليتبوأ مقعده من النار . كنوز الحقائق ، طبع هند ، ص 131 . [ زيافت تأويل ركيك مگس ] آن مگس بر برگ كاه و بول خر * همچو كشتى بان همىافراشت سر مأخذ اين تمثيل را در مأخذ قصص و تمثيلات مثنوى ، انتشارات دانشگاه طهران ، ص 14 ملاحظه فرماييد . بر سر دريا همىراند او عمد * مىنمودش آن قدر بيرون ز حد بود بىحد آن چمين نسبت به دو * آن نظر كه بيند آن را راست كو عمد : نوعى از قايق و ظاهرا قايق گونه‌اى كه از ريسمان و شاخه و تنه‌ى درخت فراهم مىآورده‌اند ، در موزه‌ى كويت نوعى از قايق ديده‌ام كه مانند سبد و كواره از شاخه و تركه‌ى درختان در هم بافته‌اند كه ظاهرا آن نيز از جنس عمد است . جع : حواشى نگارنده بر معارف بهاء ولد ، طبع طهران ، ج 4 ، ص 305 ، فرهنگ نوادر لغات و تعبيرات ، ضميمه‌ى مجلد هفتم ديوان كبير ، انتشارات دانشگاه طهران ، در ذيل : عمد . چمين : پليدى و بول و افكنده‌ى انسان و ديگر جانوران . عالمش چندان بود كش بينش است * چشم چندين بحر همچندينش است همچندين : دو چيز مساوى بحسب مقدار و كميت . همچنان كه ميدان ديد و كيفيت ديدن با ضعف و قوت باصره تناسب دارد بىگمان كيفيت ادراك و نوع مدركات انسان با ضعف و نيروى هوش و عقل آدمى متناسب است و از اين رو عامه‌ى مردم و حتى علما بحسب نوع مدركات