بديع الزمان فروزانفر
455
شرح مثنوى شريف ( فارسى )
ج 1 ، ص 84 ، مجمع البيان طبع طهران ، ج 1 ، ص 32 ، تفسير امام فخر رازى ، طبع آستانه ، ج 1 ، ص 391 ، لطايف الاشارات ، نسخهى عكسى ، بيان السعادة ، طبع ايران ، ج 1 ، ص 42 . اسم هر چيزى تو از دانا شنو * سر رمز علم الاسما شنو اسم هر چيزى بر ما ظاهرش * اسم هر چيزى بر خالق سرش چون بيان كرد كه نام هر چيز مناسب فعليت اخير اوست پس دانا كه پيمبر و ولى كامل است ، اسم حقيقى اشيا را به اعتبار خاتمت و عاقبت مىتواند تعيين كند و ديگران نمىتوانند زيرا علم و آگاهى انبيا و اوليا ، مستند بوحى و الهام و پيوسته بعلم الهى است و ديگران حكم بر ظاهر مىكنند و نامى مطابق آن بر اشيا مىنهند بر خلاف پيمبران و اوليا كه نظر بر خاتمت و واقع دارند ، بيت 1239 بمنزلهى دليل است براى بيت 1238 . نزد موسى نام چوبش بد عصا * نزد خالق بود نامش اژدها ناظر است به آيهى شريفهى : وَ ما تِلْكَ بِيَمِينِكَ يا مُوسى ، قالَ هِيَ عَصايَ أَتَوَكَّؤُا عَلَيْها وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي وَ لِيَ فِيها مَآرِبُ أُخْرى ، قالَ أَلْقِها يا مُوسى ، فَأَلْقاها فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعى . ( طه ، آيهى 17 ، 18 ، 19 ، 20 ) . بد عمر را نام اينجا بت پرست * ليك مومن بود نامش در أَ لَسْتُ عمر بن خطاب خليفهى دوم در آغاز بيت پرست و از دشمنان سر سخت اسلام بود ولى عاقبت مسلمان شد و در تقويت اسلام بسيار كوشيد . جع : ذيل ب 77 .