بديع الزمان فروزانفر
52
شرح مثنوى شريف ( فارسى )
مباحث كلّى : خوشى كامل بدست نمىآيد ، همواره خدا را ياد بايد كرد و بر حول و قوّهء خود اعتماد تمام نبايد داشت ، تفويض و تسليم امر قلبى است ، تأثير دعا و توجّه به حق تعالى ، شرط دعا ، خواب نزد صوفيّه ، تفاوت اوليا با ديگران ، خيال و تأثير آن ، دل بستگى اوليا بمعانى غيبى ، ادب نزد صوفيان ، عواقب بىادبى ، تأثير اعمال خارجى در احوال باطنى ، معيار مردى و نامردى ، آثار ديدار معشوق و ولىّ حق ، دلالت احوال و حركات ظاهرى بر نيّت و كيفيّات نفسانى ، عشق صفت حق و مورث معرفت است ، عشق مجازى بعشق حقيقى منتهى مىشود ، هر يك از جذب و سلوك راه وصول است ، عشق بىنهايتست و به وصف در نمىگنجد ، عشق ، خود را شرح مىكند ، عقل از ادراك عشق عاجز است ، عشق را بعشق و خدا را به خدا مىتوان شناخت ، مقايسهء استدلال با كشف ، غربت مرد حق و جان علوى ، جان امر زمانى نيست ، مقايسهء جان و ولى كه شمس معنوى است با آفتاب خارجى ، معرفت ولى دشوار است ، يادى از شمس تبريزى ، فانى ، قادر بر بيان نيست ، اغتنام وقت و فرصت ، راز دارى ، بيان اسرار در قصّهء ديگران ، ظهور حقيقت و فناى طالب ، طرز معالجهء قدما ، لزوم تدبير و انديشه در كار و انتقاد از اعمال جاهلانه ، دشوارى علاج بيمارى دل ، استدلال از ظاهر بر باطن ، فائدهء كتمان سِرّ ، تفاوت صدق و كذب به لحاظ تأثير ، فريفته شدن آدمى بظواهر امور ، پايدارى عشق و ناپايدارى هوس و عشق شهوانى ، كمال موجب حسد است ، ضرورى بودن پاداش و كيفر ، عشق بر كامل و عشق بر ناقص ، وصول به حق ممكن است ، بيان اينكه مرد كامل هر چه كند بر وفق امر و مطابق مصلحت مىكند ، عدم انقطاع وحى مطابق تعبير صوفيان ، لزوم اطاعت از ولى ، حكمت رياضت و آثار آن ، مذمّت مدح و ستايش بد كاران و مردم كُشان ، بيان اينكه مقايسهء اعمال اوليا با ديگران روا نيست و تفاوت عمل مرد كامل با