بديع الزمان فروزانفر

298

شرح مثنوى شريف ( فارسى )

مباحث كلّى : بىاعتبارى نژاد و نسب و اهمّيّت نسبت و موافقت در كمال ، كسى كه روش بد مىنهد زيانكار است ، كشش نيكان بسوى نيكى و انجذاب بد كاران بسوى بدى ، انسان ممزوجى از نيكى و بدى است ، نيكى ميراث خدايى است و استحقاق ميراث بقرابت است ، مناسبت نيكان با انبيا ، طرح عقيدهء منجّمين در منسوبات كواكب ، آسمان غيب و اختران آن اسمان كه جانهاى مردان خداست ، انبيا و اوليا مغلوب تصرّف حق‌اند ، نور انبيا از جنس نور خداست ، فيضان كمال از حق و بيان اينكه يافتن آن منوط بطلب است ، انجذاب جُزْو بكُلّ ، معنى صبغة اللَّه و بيان اينكه دين حق دورى از رنگ حدوث است ، نَفْس مادرِ همهء بتها و خود پرستى منشأ همهء شهوات است ، دوزخ تجسّم نفس و احوال اوست ، مرگ در راه خدا عين زندگى است و حيات حسّى مرگيست در لباس زندگى ، تشبيه مرگ بزادن طفل كه نتيجهء آن رهايى از تنگناى رحم است ، جهان غيب هست نيست نما و جهان حسّ نيست هست نماست ، عيب نيكان جستن پردهء خود دريدن است ، عيب ناجستن پرده بر روى عيب خود كشيدن است ، تأثير زارى و تضرّع ، عاقبت دشوارى آسايش است ، مرد عاقبت بين ، خدا بر كسى رحم مىكند كه بر مردم رحم دارد ، تصرّف حق در ممكنات بدون واسطه و طرح مسئلهء توليد ، اسباب ظاهرى و اسباب غيبى ، ردّ عقيدهء منجّمين در تأثير اجرام علوى ، تصرّف حق در امور ظاهرى و باطنى ، مرگ عارف خوش است ، شهوت بر اهل دين حاكم نيست ، تبديل ذكر بمرغان بهشتى ، طرح مسئلهء جذب و جنسيّت ، باز گشت سخن پاك به حق تعالى ، جذب از ذوق مىخيزد ، انواع جنسيّت و فرق جذب صادق و كاذب .