بديع الزمان فروزانفر

مقدمهء مؤلف 9

شرح مثنوى شريف ( فارسى )

نوشته‌ام تا خواننده متوجّه باشد كه با چه نوع مطلبى سر و كار دارد و فى الجمله ذهن خود را آماده سازد . 4 - ابيات مثنوى را از روى نسخهء موزهء قونيه مكتوب در رجب ( 677 ) نقل كرده‌ام ، اين نسخه از روى نسخهء اصل مثنوى كه در حضور مولانا و حسام الدّين حسن چلبى مىخوانده‌اند كتابت شده و صحيح‌ترين نسخ است . شكْل و حركات كلمات را مطابق اين نسخه كه به احتمال قوى تابع تلفّظ و طرز اداى مولاناست و نيز نسخهء چاپ ليدن آورده‌ام با اين تفاوت كه درين دو نسخه آن جا كه كسرهء اضافه كشيده و نزديك به ( يا ) تلفّظ مىشود ، زير حرف آخر مضاف ، الفى كوتاه بدين صورت ( ا ) گذاشته‌اند و بسبب اشكال مطبعه بناچار آن مورد هم بدين علامت ( - ) مشخّص شده است . عكس اين نسخه را وزارت معارف تركيه براى اين ضعيف فرستاده‌اند ، بىنهايت از اين لطف و توجّه متشكّرم . 5 - در شرح ابيات ، نخست لغات و مصطلحات فنّى را تفسير كرده و تا توانسته‌ام يك يا چند شاهد از گفتهء پيشينيان و يا مولانا آورده‌ام و اگر بيتى متضمّن اشارتى بحديث يا آيتى از قرآن كريم بوده است ، مأخذ آن حديث يا موضع آن آيت را در قرآن كريم با ذكر عقايد مفسّرين باز نموده‌ام ، در تفسير آيات از لطايف الاشارات تأليف ابو القاسم قشيرى ( متوفّى 465 ) و بيان السّعادة تأليف مرحوم سلطان علىشاه گنابادى ( متوفّى 1327 ) از مشايخ بزرگ و محقّقين كم نظير صوفيّه ، فايدهء بسيار برده‌ام . و هر بيت كه در آن اشاره بقصّه‌اى يا مشتمل بر نام كسى بوده است ، مأخذ قصّه را نوشته و اجمالًا شرح حالى از شخص مذكور در قلم آورده‌ام . ابيات را حتّى الامكان به زبان ساده و مطابق آن چه از سخن مولانا در مثنوى و ديگر آثار او ( ديوان كبير ، فيه ما فيه ، مكتوبات ، مجالس سبعه ) و نيز معارف