است و وارد است كه نوم قيلوله اعانت مىكند بر قيام ليل به جهة تهجد و ذكر و استغفار و توبه به حق تعالى ، پس شب زنده‌داران را لازم است كه در اين وقت بخوابند به جهة استراحت بدن و قوت حرارت غريزيه و تسكين قلب . رابع : نوم حيلوله و آن خواب بعد از زوال است و يا در وقت زوال و در اين وقت خواب حايل مىشود ميان عبد و صلوة و باعث ترك درك فضيلت صلوة است . و صلوة در اول وقت كه هنگام فضيلت است ، تشبيها چون شتريست و در آخر وقت چون عصفورى است . و اگر چه نوم در اين وقت ، بدن را نافع است امّا ثواب اخروى و نفع روحانى در صلوة ، راحج است بر نفع بدنى در نوم . خامس : نوم غيلوله است به غين معجمه به معنى هلاكت . و آن خواب در آخر روز است و در اين وقت شيطان پراكنده مىكند جنود خود را . علاوه بر آن ، باعث مىشود امراض مهلكه را در ظاهر و باطن . و وارد است كه نوم بعد از عصر باعث حمق است و اين وقت را ساعت غفلت نامند . و تحريص بر ذكر الهى در اين وقت وارد است . و نوم ميانه عشاى اول و عشاى آخر ، باعث حرمان از رزق است . و خواب در غير اين پنج وقت كه شرح داده شد نيك و بد آنها ، در اوقات ديگر پس از اداى فرائض ، نومى است محمود و مطلوب ، زيرا كه باعث مىشد بر تقويت بدن و دفع تعب و قوت روح . بعد مىفرمايد : اگر خواب بعد از اداى فريضه و نافله و سنن باشد ، أسلم جميع احوال است از براى اهل اين زمان . به عللى كه شرح داده شد كه يكى از جهاتش محفوظ ماندن از شر تكلم و استماع است . و بعد مىفرمايد : در زيادتى خواب آفتها است كه رأس آنها غفلت از حق است . چنان كه مشروحا گذشت كه آب زياد باعث خواب زياد است و غذاى زياد سبب بسيارى شرب آب است و بعد مىفرمايد : بگردان خواب خود را آخر عهد خود از دنيا كما قال اللّه تبارك و تعالى « اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ » . « 1 » و چون زمام قبض و بسط اشياء و ارواح به يد قدرت حق است ، اگر بخواهد در حال نوم ، قبض مىكند روح را و اگر بخواهد به بدن برمىگرداند ، پس بايد قبل از خواب تسليم حق

--> ( 1 ) . سورهء زمر ( 39 ) ، آيه 42 .