بر قبرهاى خود ، و مطلع مىشوند به آنهايى كه به زيارت آنها روند و با آنها انس مىگيرند و به زيارت آنها انتفاع مىبرند ، اگر از مؤمنين باشند و گاه است كه منتقل مىشوند به وادى السلام ، يعنى نجف اشرف على مشرفها الف تحيه و سلام ، و گاه است كه منتقل مىشوند ، به بهشت دنيا و به نعمت آن متنعّم مىشوند و از ميوه‌هاى آن مىخورند و از آب‌هاى آن مىآشامند چنان كه حق تعالى فرموده : و گمان مبر البته آن كسانى كه در راه خدا كشته شده‌اند ، مرده‌اند ، بلكه آنها زنده هستند در نزد پرودگار خود روزى مىخورند در حالى كه فرحناك‌اند به آنچه حق تعالى به ايشان عطا فرموده از فضل خود « 1 » . و اگر آنها از كفار و معاندين باشند پس آنها را مىبرند به سوى آتش و عذاب مىكنند آنها را تا روز قيامت . و اگر مستضعف باشند ، پس از ظاهر بعضى از اخبار استفاده مىشود كه آنها مهلت داده مىشوند تا روز قيامت نه متنعّم به نعمتى هستند و نه معذّب به عذابى « 2 » . و بايد اعتقاد كنى به آن كه از براى خدا در دنيا جنت و نارى است سواى جنت خلد ، بلكه در خبرى از حضرت رضا عليه السلام وارده شده كه بهشت آدم ، همين بهشت دنيا بوده نه بهشت خلد « 3 » . و واجب است اعتقاد به بهشت و دوزخ بر آن طريقى كه از صاحب شرع عليه السلام رسيده ، و تأويل آن دو را به معلومات حقّه و معلومات باطله و اخلاق حسنه و رديئه كفر و الحاد است . بلكه واجب است اعتقاد كردن به آن‌كه هر دو فعلًا مخلوق‌اند نه آن‌كه بعد از اين مخلوق مىشوند . و به تحقيق كه وارد شده از حضرت امام رضا عليه السلام كه هر كه منكر اين باشد منكر آيات [ قرآن ] و معراج پيغمبر شده و چنين كسى كافر است « 4 » .

--> ( 1 ) ( . ترجمه آيه شريفه ) « وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا . . . » ( سورهء آل عمران ، آيه 169 - 170 مىباشد . ) ( 2 ) ( . به ) بحار الانوار ( ، ج 6 ، ص 270 ، و ) كافى ( ج 3 ، ص 235 رجوع شود . ) ( 3 ) ( . در ) بحار الانوار ( ج 6 ، ص 284 ، از امام صادق عليه السلام روايت شده است . ) ( 4 ) ( . شيخ صدوق در ) اعتقادات ( فرمايد : و اعتقادنا في الجنّة و النار أنّهما مخلوقتان و أنّ النبى صلى الله عليه و آله قد دخل الجنّة ) ( و رأى النار حين عرج به . )