در اصول دين و فروع دين . پس الحال بدان ، از جمله چيزهائى كه ثابت شده در آيات و اخبار متواتره آن است كه حق تعالى يگانه و بى شريك است در مملكت خود ، و جايز نيست عبادت كردن غير او را ، و در خلقت عالم به احدى غير خود استعانت نجست ، و او احدى الذات است ، نيست از براى او اجزاء خارجيه و نه اجزاء وهميه و نه عقليه « 1 » ، و او احدى المعنى است ، كه نيست از براى او صفات زائده ، بلكه صفات او عين ذات او است . و او است ازلى كه انتهائى نيست از براى وجودش در جانب ازل ، و ابدى است كه ممتنع است نيستى بر او ، از حيث ازل [ كذا ] و ابد . و حق تعالى جسم و جسمانى « 2 » نيست ، و زمانى و مكانى نيست ، وحىّ است ( يعنى زنده است ) ، بدون حيات زائده و كيفيتى و مريد است ( يعنى اراده مىكند ) ، بدون تفكر و خطور به بال « 3 » . و حق تعالى مختار است و افعالى كه از او صادر مىشود به اختيار خود او است و مجبور نيست در افعال خود ، و او بر هر چيزى قدرت دارد و اگر ارادهء كامله‌اش تعلّق گيرد كه خلق فرمايد ، هزار مقابل اين عالم را هر آينه خلق خواهد نمود ، بدون ماده و مدتى ، نه چنان كه حكما خيال مىكنند كه اجسام مخلوق نمىشوند ، مگر آنكه استعداد و مادهء قديمه داشته باشند . و او دانا است به جميع چيزها از جزئيات و كليات ، و علم او به آنچه بوده و آنچه مىشود ، بر يك جور است ، و تغيير پيدا نمىكند علم او به چيز بعد از ايجاد او ، و

--> ( 1 ) ( . تركيب ، گاهى عقلى است مانند مركب بودن انسان از جنس و فصل ( حيوان و ناطق ) و گاه در خارج از عقل‌است ، مانند تركيب جسم از ماده و صورت ، عداد از آحاد و مقادير از اجزاء به شرح تجريد علامه حلى و مرحوم ميرزاى شعرانى مراجعه شود . ) ( 2 ) ( . صورت حاله در جسم و اعراض عارضه بر جسم را جسمانى گويند . ) ( 3 ) ( . بال / قلب و دل . )