خاتمه بدان كه از جمله گناهان موبقه كه جماعتى او را از كبيره شمرده‌اند كذب است . « 1 » و چون كذب و دروغ در ميان مردم خصوص كسبه و تجّار شايع است لازم است كه در اين مختصر فى الجمله به مفاسد آن اشاره شود تا شايد به سبب اطلاع بر آن در نوع دروغ كمتر گفته شود . مفاسد دروغ بدان اى عزيز من كه آيات و اخبار در مذمّت دروغ و مفاسد آن در دنيا و آخرت از حيّز شمار بيرون است ، و حق تعالى لعنت خود را بر كاذبين قرار داده و هم فرموده : « إِنَّما يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » « 2 » ؛ جز آنان كه ايمان نياورند كسى دروغ نبندد .

--> ( 1 ) . مؤلف محترم درمنتهى الآمال ضمن بحث از اهميت مجالس عزادارى سالار شهيدان حضرت ابا عبداللَّه الحسين عليه السلام و لزوم احتراز از نقل مطالب دروغ در مصائب خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله مىنويسد : بدان جمله‌اى از فحول فقهاء مطلق كذب ، را از گناهان كبيره شمرده‌اند ، چه مفسده بر او مترتب بشود ، و چه نشود . اين است حال كذب بى مفسده ، و اگر مفسده بر او مترتّب شود خصوصاً اگر دينى باشد و سبب ضعف عقيدهء مسلمانى يا افترايى به امامى يا توهين قدر اهل‌بيت عليهم السلام شود ، البته صد مرتبه بدتر و گناهش بيشتر است ، و اگر كذب بر خدا و رسول صلى الله عليه و آله و ائمّه باشد كه حالش معلوم است ، مبطل روزه و موجب كفّاره است . ( 2 ) . نحل ، آيه 105 . بر كبيره بودن گناه دروغ به رواياتى استدلال شده است از جمله نك : وسائل ( ، 11 / 260 ، باب 46 از ابواب جهاد نفس ، ح 33 ؛ ) عيون اخبارالرضا ( ، 2 / 127 ، باب 35 ، اواخر حديث 1 ، ) كافى ( 2 / 328 ، كتاب الايمان والكفر ، باب الكذب ، ح 3 ، ) مكاسب ( ، ص 50 ؛ ) مستدرك الوسائل ( ، ج 9 / 86 . )