سخت گران بر آن - از هر نوع - استوار كرد كه هيچ ملك و آدمى به تصرّف نظر عقل خويش - هرچند كوشند - نتوانند گشود ؛ زيرا كه هفتاد هزار حجاب در وجود آدمى تعبيه فرموده از حجب ظلمانيّه و نورانيّه ؛ چنان‌كه از اهل عصمت وارد است كه : « انّ للّه سبعين الف حجاب من نور و ظلمة ، لو كشفها لا حرقت سبحات وجهه ما انتهى اليه بصره من خلقه » « 34 » . و اگر روح لطيف انسانى به مدد عقل خود كه وزير اوست ، توانستى اين بندها گشودن و اين حجب را دريدن ، هرگز در زندان « الدّنيا سجن المؤمن و جنّة الكافر » « 35 » قرار و آرام نگرفتى ؛ چنان‌كه پادشاهان كه زندانيان را به زندان فرستند ، دربانان نهند و درها را بندند كه زندانى نتواند آنها را گشايد ، علاوه بر آنكه به حكمت خويش ، طلسم عظيمى نهاده و كس را بر آن اطّلاع نداده چنان‌كه فرموده : ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ « 36 » ، و مقاليد « 37 » اين طلسمات نيز به يد قدرت او جلّ و علاست ، و فتّاح حقيقى اوست ؛ مگر آنكه را شايستهء اين كار آفريده و مفاتيح را به دست او عنايت فرموده . و چون حكمت خداوندى ،

--> ( 34 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 47 سطر 14 و صفحهء 119 سطر 18 رجوع شود : « كيمياى سعادت » 1 : 58 ، « مرصاد العباد » : 101 و 311 ، « جامع الاسرار » : 163 ( 313 ) و 605 ( 1268 ) و 666 ( 101 ) ، « اشعّة اللّمعات » : 90 ، « غوالى اللآلئ » 4 : 106 ، « بحار الانوار » 58 : 45 ، 76 : 31 ، « احاديث مثنوى » : 50 ( 35 ) - دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است : « تفسير حضرت عسكرى ( ع ) » : 23 ، « التّمحيص » : 48 ، « دعائم الاسلام » 1 : 47 ، « من لا يحضره الفقيه » 4 : 363 ، « معانى الاخبار » : 289 ، « تحف العقول » : 53 ، « الجعفريّات » : 204 ، « الأمالى للطّوسىّ » : 529 ، « جامع الاخبار » : 82 و 124 ، « مكارم الاخلاق » 2 : 327 و 367 ، « مجموعهء ورّام » 1 : 136 ، 2 : 374 ، « أعلام الدّين » : 192 ، « غوالى اللآلئ » 1 : 95 ، « تأويل الآيات » : 288 ، « مسكّن الفؤاد » : 24 ، « وسائل الشّيعة » 16 : حديث 20846 ، « بحار الانوار » 6 : 154 ، 36 : 124 ، 44 : 297 ، 67 : 232 و 238 و 242 ، 68 : 221 ، 77 : 54 و 80 و 159 ، 81 : 194 ، 92 : 241 ( 36 ) - من ( خلق را ) شاهد بر خلقت آسمانها و زمين و خلقت خود ( انسانها ) قرار نداده‌ام : سورهء 18 آيهء 51 ( 37 ) - كليدها