جنبيك » « 17 » . و معالجهء نفس ، مخالفت كردن به هواهاى اوست ؛ چنان‌كه در احاديث قدسيّه وارد است كه : « يا بن آدم ! خلق نكردم چيزى را اشدّ مخالفت با من از نفس تو . وقتى كه آفريدم نفس تو را ، از او پرسيدم كه كيستم من ؟ گفت در جواب : پس من كيستم ؟ يا بن آدم ! اگر رضاى مرا مىخواهى ، مخالفت نفس خود كن » . و معالجهء « شيطان » ، پناه بردن به حضرت رحمن و خاصّان اوست ؛ چنان‌كه فرموده : فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ * إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا « 18 » . پس بدان كه مخالفت نفس و معالجهء « شيطان » ممكن نشود مگر به وجود انسان كامل ، و تسليم شدن در نزد او « كالميّت فى يد الغسّال » « 19 » . فعلى هذا ، خلاف نفس و تكميل آن كه باعث تخلّق به اخلاق حميده است ، موقوف به اخلاص و ارادت با بزرگان دين و صاحبان يقين و اقتداى به اهل عصمت و تمكين است عليهم السّلام كه - ان شاء اللّه - شرح آن ، در باب اقتدا خواهد آمد . « اللّهمّ وفّقنا على اقتدائهم و محبّتهم و متابعتهم ، و الاستعاذة بكهف ولايتهم بحقّهم و حرمتهم عندك يا ارحم الرّاحمين » « 20 » . * * *

--> ( 17 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 5 سطر 13 و به منهج حاضر ، صفحهء 251 سطر 2 رجوع شود . ( 18 ) - به منهج اوّل ، صفحات 329 و 330 و 337 رجوع شود . ( 19 ) - چون مرده در دست غسل‌دهنده : ( . . . بين يدى . . . ) : « امثال و حكم » 3 : 1186 ( 20 ) - بار خدايا ! توفيق پيروى و محبّت و متابعت و پناه جستن به پناهگاه ولايت ايشان را به ما عطا فرما ، به حقّ ايشان و حرمت ايشان در نزد تو ، اى رحم‌كننده‌ترين رحم‌كنندگان .