« نوح » ، رها كرده بود زمام كشتى را ؛ طواف كرد كشتى بر « بيت اللّه » ، طواف نساء ؛ پس وحى فرمود حقّ تعالى به سوى كوهها كه : من مىگذارم كشتى نوح ، بندهء خود را بر كوهى از شما ! پس بلند شدند كوهها و اظهار بزرگى كردند ، و تواضع كرد كوه « جودىّ » . پس خورد سفينه به سينهء خود ، كوه « جودى » را و ساكن شد » . و نيز از آن حضرت است آنكه : « تواضع ، آن است كه سلوك كنى با مردم ، آنچه را دوست مىدارى كه مردم سلوك نمايند با تو » . و نيز پرسيدند از آن حضرت كه تعريف تواضع چه چيز است كه اگر بكند آن را مرد ، متواضع خواهد بود ؟ فرمود : « تواضع را درجات است ؛ بعض از آنها آن است كه بشناسد مرد نفس خود را و در منزلت خود قرار گيرد به قلب سليم ، و دوست ندارد آنكه سلوك كند با كسى مگر آنچه را مىخواهد سلوك نمايند با او ؛ و اگر ببيند بدى را از كسى ، تلافى نمايد او را به خوبى و كظم غيظ ، و عفو كند از مردم : وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ « 11 » » . پس ، از احاديث مسطوره ، ظاهر گرديد فضيلت اين خلق محمود كه از جمله منجيات اخلاق و فضائل احوال نفس انسانيّه است ، و آنكه تواضع نسبت به حقّ - جلّ و علا - و آن‌كس كه منسوب به اوست از انبياء و اولياء و مؤمنين ، لازم است . و تكبّر ، ضدّ تواضع است و از جملهء مهلكات و رذايل اخلاق است . و فرق ميانهء ضعه و تواضع و كبر و تكبّر ، آن است كه : ضعه ، خاطرى است كه وارد مىشود در پستى نفس و احتقار آن ؛ و تواضع ، متابعت كردن اين خاطر است و اصرار بر آن ؛ و كبر ، خاطرى است كه وارد مىشود در بلندى نفس و عظيم شمردن آن ؛ و تكبّر ، متابعت اين خاطر و استقامت بر آن است . و هريك از

--> ( 11 ) - به منهج صفحهء 563 رجوع شود .